Instrumenten van de macht.; De Staten-Generaal en hun archieven 1576-1796

Hoewel ze de laatste decennia in diskrediet zijn geraakt, maken poldermodel en gedoogbeleid deel uit van de Nederlandse identiteit. Al in de zeventiende en achttiende eeuw werd de politieke cultuur gekenmerkt door een streven naar consensus en de neiging om inbreuken op formele regels oogluikend toe te staan als daarmee onoplosbare conflicten konden worden vermeden.

In de Staten-Generaal hadden de zeven verenigde provincies niet allemaal evenveel in te brengen, maar de stem van de een woog formeel niet zwaarder dan de stem van de ander. Dat vergde veel overleg, overredingskracht en stuurmanskunst. Besluitvorming was evenwichtskunst, temeer doordat over staatszaken ook op het provinciale en lokale niveau werd meebeslist.

Het belangrijkste dat van de besluitvorming van de Staten-Generaal is overgebleven zijn hun archieven. Theo Thomassen beschreef de ontwikkeling van de archieven van de Staten-Generaal. Ook onderzocht hij wat die archieven afbeelden en wat ze verbergen.

Elfhonderd meter papier in het Nationaal Archief in Den Haag documenteren de besluiten van de Staten-Generaal tussen het begin van de Nederlandse Opstand en de Bataafse Revolutie, besluiten die het lot hebben bepaald van individuele burgers, maar ook van andere landen en volken in de destijds bekende wereld. Doordat ze in de loop van de eeuwen herhaaldelijk van samenstelling zijn veranderd en herordend, documenteren ze bovendien de tijdgebonden opvattingen van opeenvolgende generaties griffiers en archivarissen.