Skip to main content

[Archiefwet 1995] [Archiefbesluit 1995] [Archiefregeling] [AWB] [WBP] [WOB]

Bigwobber: wie vraagt, krijgt meer

Syndicate content Bigwobber: wie vraagt krijgt meer
Hier zijn geen achterkamertjes
URL: http://www.bigwobber.nl
Updated: 1 uur 4 min ago

Honderden alsnog vrijgegeven pagina’s rond de Amsterdamseweg 56, Ede en de omgeving

Zat, 04/09/2010 - 21:38

Eerder gaf de gemeente Ede documenten vrij rond het pand aan de Amsterdamseweg 56, Ede. Eerder weigerde de wethouder tijdens een informatie-avond documenten vrij te geven en adviseerde een Wob-vezoek in te dienen. De beslissing hierop kwam eerder online.

Echter bleek dat de verstrekking incompleet was en er documenten niet zijn verstrekt. Hierom en om andere redenen is een bezwaarprocedure gestart, waarna informeel overleg heeft plaatsgevonden om de gemeente de kans te bieden hun falen te corrigeren. Hierop volgde een nieuwe verstrekking en niet gemotiveerde weigering van diverse documenten (die vervolgens wel weer kunnen worden ingezien). De toelichting (of vervangende beslissing die niet aan de regels voldoet)  is niet gericht aan de indiener van de Wob, maar aan een andere burger (familielid). Wel zijn stukken beschikbaar en loopt er nog bezwaar.

De volgende stukken zijn nu beschikbaar gekomen:

Datum aanvullende verstrekking: 3 september 2010

Status: lopend dossier, in bezwaar

Vervolg eerder publicatie.

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Kamervragen Socialistische Partij (SP) over status VNG

Don, 02/09/2010 - 10:35

De Socialistische Partij heeft kamervragen gesteld over de gevolgen van de uitspraak van de rechter dat de VNG geen bestuursorgaan is en niet onder de Wob valt. Opmerkelijk daarbij zijn de vragen die erop lijken te duiden dat de partij van mening is dat gemeenten de diensten van de VNG horen aan te besteden en dat een belangenorganisatie, zoals de VNG, geen bijzondere positie horen te hebben en niet langer horen deel te nemen aan ambtelijke werkgroepen.

De partij is – evenals GroenLinks – zeer vocaal dat zij van mening zijn dat de VNG onder de Wob hoort te vallen.

Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de minister van Binnenlandse Zaken over de Wet openbaarheid van bestuur en de Vereniging Nederlandse Gemeenten

1.      Bent u bekend met de uitspraak van de Rechtbank Arnhem met betrekking tot de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) (LJN: BN5180)?
2.      Deelt u mijn opvatting dat uit deze uitspraak blijkt dat de VNG niet een belangenbehartiger is zoals elke andere? Zo nee, waarom niet?
3.      Klopt het dat de VNG actief deelneemt aan diverse ambtelijke overleggen, die niet open staan voor andere belangenorganisaties? Kunt u een overzicht geven van alle ambtelijke overleggen bij de rijksoverheid waar de VNG aan deelneemt?
4.      Kunt u een overzicht geven van samenwerkingsprojecten tussen de verschillende ministeries en de VNG waar sprake is van het vormen of uitvoeren van beleid? Zo nee, waarom niet?
5.      Bent u met mij van mening dat de Wet openbaarheid van bestuur bestemd is voor de reconstructie van beleid, het volgen daarvan of het toetsen daarvan? Deelt u mijn opvatting dat na bovengenoemde uitspraak van de Rechtbank Arnhem een onwenselijke lacune in de wetgeving ontstaat, omdat de Wob niet langer lijkt toe te zien op alle documenten die beleid aangaan?
6.      Kunt u de Tweede Kamer informeren wat de status is van de inventarisatie voor wetgeving voor het ondertekenen van het Verdrag van Tromsø? Indien nee, waarom niet?
7.      Klopt het dat de VNG betrokken is bij een ambtelijke werkgroep die zich bezighoudt met aanpassingen van de Wet openbaarheid van bestuur, terwijl de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) het deelnemen aan die werkgroep is geweigerd? Kunt u dat toelichten?
8.      Deelt u de mening dat wanneer de VNG slechts een vereniging naar publiek recht is het lidmaatschap en de bijbehorende dienstverlening onder het aanbestedingsrecht valt?
9.      Klopt het dat uw ministerie regelmatig geld verstrekt voor het organiseren cursussen, bijeenkomsten, conferenties, etc. door de VNG? Zo ja, hoeveel geld is daarmee voor 2009 en 2010 gemoeid?
10.     Krijgt de VNG geld voor haar bijdrage aan het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP)? Zo ja, hoeveel geld is dat?
11.     Is naar uw mening Stichting ICTU ook een orgaan naar publiek recht en geen bestuursorgaan? Kunt u deze mening toelichten?
12.     De VNG is al enige tijd verlieslatend. Klopt het dat de gemeenten en dus de belastingbetaler opdraait voor deze verliezen?

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Perikelen rond de Wieringerrandmeer

Zon, 29/08/2010 - 18:47

Het Wieringerrandmeer is een project van de provincie Noord-Holland en de gemeenten Wieringen en Wieringermeer om van Wieringen weer een eiland te maken. Rond dat project is de nodige politieke spanning ontstaan, waarbij de Socialistische Partij (SP) zich stoort aan het gebrek aan openheid richting de bevolking. Documenten die niet openbaar worden moeten in zijn visie openbaar worden en daarom vraagt statenlid Richard de Graaf bij de provincie documenten te openbaren. Aan het verzoek wordt gehoor gegeven, maar niet alle documenten komen in de openbaarheid.

Voor een gedeelte wordt het verzoek afgewezen en waarschijnlijk zal daartegen bezwaar worden aangetekend. Om zo snel mogelijk de mensen de gelegenheid te bieden van de stukken kennis te nemen, is gekozen niet eerst de procedure af te maken, maar zoveel mogelijk stukken per direct beschikbaar te maken.

De volgende stukken zijn beschikbaar:

Zienswijzen rond de plannen:

Wobber: Richard de Graaf

Gemachtigde: Brenno de Winter

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Journalist in hoger beroep tegen Wob-vonnis VNG

Vrij, 27/08/2010 - 16:49
De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is geen bestuursorgaan waarop de Wet openbaarheid van bestuur van toepassing is. Dat heeft de bestuursrechter in Arnhem bepaald. Praktisch gesproken betekent dit dat de VNG documenten over falend ICT-beleid niet hoeft te openbaren. De zaak was aangespannen door onderzoeksjournalist Brenno de Winter, die van mening is dat de beleidsdocumenten onder de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) horen te vallen. Maar aan die inhoudelijke toetsing kwam de rechter niet toe. De Winter tekent hoger beroep aan bij de Raad van State.

Aanleiding voor de zaak was de uitvoering van een belangrijk onderdeel van het Nationaal Uitvoeringsprogramma van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Dit ICT-beleid is belangrijk bij de modernisering van gemeenten en ondervindt de nodige ernstige problemen. Toen de VNG weigerde openheid van zaken te geven over het verloop van dit programma, omdat ze daartoe niet verplicht zou zijn, stapte De Winter naar de rechter. Inmiddels is duidelijk dat de gemeentelijke belangenbehartiger veel te verwijten valt bij het falen van dit ICT-beleid.

Geen openheid

De rechter heeft nu besloten dat de documenten niet openbaar gemaakt hoeven te worden door de VNG, omdat zij niet als bestuursorgaan aan te merken zijn. Dat de stukken over beleid gaan staat niet ter discussie. “Wat er precies is misgaan met dat landelijk ICT-beleid kan de VNG nu dus effectief blijven verbergen. Dat is jammer, want inmiddels staat al wel vast dat het mislukken voor burgers verstrekkende gevolgen kan hebben”, meent de Winter. “Ik wil de VNG – ondanks de uitspraak – uitnodigen eens te stoppen met hun geheimzinnig gedrag en echt transparant te worden.”

Volgens De Winter valt er nu een gat in de wetgeving en is de geest van de Wob juist dat beleid van A tot Z te volgen is. “De bedoeling van de wet is dat je beleid kunt reconstrueren en dat is nu niet mogelijk”, verzucht hij. “Concreet kun je dus het beste de VNG beleid laten maken, want dan komen de documenten nooit openbaar. Dat kan en mag niet de bedoeling van de wet zijn.”

Hoger beroep

Tegen de uitspraak zal hoger beroep worden aangetekend. “Voor mij als journalist valt er echt een gat in het volgen van beleid. Dit belemmert mij behoorlijk in de vrije nieuwsgaring”, stelt De Winter. “Waar het om gaat is dat je beleid moet toetsen. Dat is de taak van een journalist als waakhond van de democratie. Daar sta ik voor en desnoods vecht ik door tot het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.”

“Het blijft een onjuiste en onaanvaardbare situatie dat er stukken zijn die overduidelijk onder de Wob vallen, maar niet opvraagbaar zijn omdat de organisaties die het aangaat (de gemeenten) er niet over beschikken, en de organisatie die er wel over beschikt (de VNG) niet als bestuursorgaan wordt aangemerkt. Dit terwijl die documenten een cruciale rol spelen in de besluiten die door de gemeenten worden genomen”, vertelt mr. Irene Scholten-Verheijen, advocaat bij Dijkstra Voermans en treedt op namens De Winter. “Jammer dat niet is ingegaan op de vraag of de VNG is aan te merken als een onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan werkzame instelling, dienst of bedrijf. Die discussie is in feite het meest interessant. Het zou toch niet zo moeten zijn dat de Awb en de Wob dermate slecht op elkaar aansluiten dat op deze manier de Awb in de weg staat aan de uitvoering van de Wob?”

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Right To Know Day 2010 – Nominaties welkom!

Vrij, 20/08/2010 - 13:36

Ook dit jaar wordt een bijeenkomst georganiseerd rond openbaarheid van bestuur, maar daarvoor zoeken we aansluiting bij een internationaal initiatief: De Right To Know Day. Deze wordt gehouden op 28 september 2010 in Den Haag. Nadere informatie daarover volgt nog, maar het is misschien nu al verstandig de datum in uw agenda te reserveren.

In vervolg op de verkiezing van de “Meest Transparante Ambtenaar 2009″ volgt dit jaar wederom een verkiezing. Daarnaast komt er een nieuwe Award bij de “Obstructor-award” voor het (semi)bestuursorgaan dat het beste in staat blijkt obstructie te plegen bij het openbaar krijgen van informatie. We zoeken stuitende, domme, geestige voorbeelden en natuurlijk ambtenaren die het lichtende voorbeeld van transparantie zijn. Voorstellen kunt u mailen naar brenno@bigwobber.nl Op basis van de inzendingen maakt de jury een selectie van drie voorbeelden. Op de bijeenkomst kunnen de bezoekers hun stem uitbrengen.

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Evaluatie ANPR

Vrij, 20/08/2010 - 09:14

De politie Rotterdam-Rijnmond is een van de korpsen, die experimenteert met ANPR (het Automated Numberplate Recognition). Het systeem maakt foto’s van kentekenplaten, verwerkt deze automatisch en checkt de nummerborden automatisch in een database. Zo kunnen auto’s waar iets mee is (geen verzekering, geen APK, gestolen auto, een eigenaar die wordt gezocht) gemakkelijk eruit worden gepikt. Maar de data blijkt ook langer te worden bewaard om bij opsporing mogelijk een doel te dienen. Het College Bescherming Persoonsgegevens greep eerder in, omdat dit opslag te lang duurt. Inmiddels is duidelijk dat er een wens is om gegevens langer te bewaren en zal waarschijnlijk een wetsvoorstel volgen om de opslag op te rekken.

Dit was aanleiding om te vragen wat documenten te openbaren. Beschikbaar zijn diverse documenten, waaronder een evaluatie en een brief met voorbeelden hoe ANPR in het verleden zou hebben geholpen:

Wobber: Brenno de Winter

Dimitri Tokmetzis kreeg recentelijk ook een tweetal opmerkelijke documenten boven tafel:

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Internetconsultatie ACTA

Ma, 16/08/2010 - 10:00

Het Ministerie van Economische Zaken heeft op basis van de voorlopige versie van April 2010 van het concept ACTA-verdrag (Anti-Counterfeiting Trade Agreement) een consultatie gehouden. Er zijn twee brieven openbaar:

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Vragen in het Europees Parlement over Wikileaks

Zon, 15/08/2010 - 13:15

Europarlementariër Marietje Schaake van D66 stelt vragen aan de Europese Commissie en de Raad van Ministers (van Buitenlandse Zaken en Justitie) over Wikileaks, Julian Assange en persvrijheid. De vragen zijn hier beschikbaar:

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

KLPD documenten over het ANPR

Don, 12/08/2010 - 12:10

Er is bijzonder weinig aandacht voor de implementatie van het systeem voor de kentekenregistratie (ANPR) dat de politie op dit moment aan het invoeren is. Uit documenten die door middel van een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur boven water zijn gekomen, blijkt dat de poltitie de registratie graag landelijk en op alle niveaus (rijkswegen, maar ook binnen gemeenten) wil invoeren en koppelen. Het systeem zou dan niet alleen voor handhavingsdoeleinden, maar ook voor opsporingsdoeleinden gebruikt moeten gaan worden.

Dimitri Tokmetzis vroeg om een aantal documenten over het ANPR bij de KLPD. Het verzoek leverde de openbaarmaking van de volgende documenten op:

  1. ANPR naar een landelijke toepassing
  2. Beelden van de samenleving
  3. Digitale surveillance op snelwegen
  4. bijlage 2 IDA (overzicht ANPR-initiatieven per korps)
  6. Proces Catch Ken Plan van uitvoering
  7. Opdracht juridische werkgroep
pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Open Amsterdam en Open Source in Amsterdam

Vrij, 06/08/2010 - 01:01

De Socialistische Partij maakt zich zorgen om de ontwikkeling rond open source in Amsterdam. Omdat er onduidelijkheid bestaat, vroeg raadslid Tiers Bakker documenten met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Het verzoek vertoont grote gelijkenis met het grote NOiV-onderzoek uit 2009. Destijds werd het verzoek uitgebreid beantwoord. Omdat het verzoek nu specifieker op het project “Open Amsterdam” is gericht aan het stadsdeel Oost wordt het verzoek doorgeleid naar de Dienst ICT en daarna beantwoord. Opvallend is dat Dienst ICT van het stadsdeel Oost in staat blijkt de documenten te vergaren en de beslissing dezelfde dag te nemen. De Dienst ICT neemt een kleine maand later een vrij opmerkelijk besluit en geeft in de beslissingsbrief een bijzondere uitleg voor het falen van het ICT-beleid.

De volgende documenten zijn beschikbaar:

Beslissing Dienst ICT:

Wobber: Tiers Bakker

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

De UFO-documentatie van het Britse leger

Don, 05/08/2010 - 13:16

Het Britse Nationaal Archief heeft documenten geopenbaard over UFO-meldingen, waarbij een aantal zaken verklaarbaar zijn uit de Koude Oorlog. Echter in een aantal gevallen is onbekend wat de meldingen voor oorzaak hebben.

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

De opslag van beelden van Amerikaanse bodyscans

Don, 05/08/2010 - 11:01

In de Verenigde Staten blijken de bodyscanners in rechtbanken beelden op te slaan. Ook de luchtvaartautoriteiten vragen om scanners om dit te kunnen doen. Aan het Amerikaanse Congres meldt de luchtvaartbeveiligingsautoriteit (TSA) dat dit alleen voor “opleiding, testen en evaluatie” is. De volgende documenten zijn daarover beschikbaar:

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

NOiV in Tilburg

Ma, 02/08/2010 - 16:09

Het antwoord van de gemeente Tilburg op de vragen in het grote NOiV-onderzoek. De gemeente toont zich zeer actief op het gebied van open standaarden en open-sourcesoftware. Opmerkelijk is dat de gemeente erg goed heeft nagedacht over het softwarebeleid en alle programmatuur heeft voorzien van een beveiligingsclassificatie, waardoor het belang van applicaties meteen helder is. Ook zijn er duidelijke uitvoeringsafspraken, zodat duidelijk is hoe het softwareportfolio wordt samengesteld.

De volgende documenten zijn beschikbaar:

De beslissing wordt – conform afspraak – per e-mail uitgereikt:

Vraag 1. Beleid voor Open Source ligt expliciet geformuleerd in (door het college) vastgestelde documenten: 1. ICT Visie gemeente Tilburg, en 2. Vigerend ICT Architectuurbeleid Vraag 2 niet van toepassing Vraag 3 niet van toepassing Vraag 4 niet van toepassing Vraag 5 niet van toepassing (wij hebben - bij mijn beste weten - in 2008 geen aanbestedingstrajecten software gehad) Vraag 6 Inventarisatie van onze software bijgevoegd in het kader van Informatie beveiligingsplan 2007. We hebben hierin niet expliciet gedocumenteerd welke applicaties Open Source zijn, maar dat betreft met name de WEB middleware en Operating systemen pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Wob-verzoek CIOT Jaarverslag

Ma, 02/08/2010 - 11:46

Op 18 juni 2010 vraagt Rejo Zenger bij het Ministerie van Justitie om het eindrapport van de audit van het CIOT over 2009. Eerder wobte hij al met succes verslagen rond 2009, maar was het eindrapport niet beschikbaar. Inmiddels is dat wel beschikbaar gekomen en de website geplaatst. Het originele bestand is echter niet geschikt om af te drukken. De informatie hieronder is vrij van technische restricties beschikbaar:

Wobber: Rejo Zengers

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Zaken rond het pand aan de Amsterdamseweg 56 in Ede

Zon, 01/08/2010 - 02:04

Een school aan de Amsterdamseweg 56 in Ede (Het Streek) komt voor de Gemeente Ede ter beschikking. De lokale overheid besluit de oorspronkelijk technische school nu in te zetten als pand voor allerhande maatschappelijke doelen. Zo komt er een lagere school in en is het pand gebouwd onder hoogspanningsmasten. Ook de verkeersdruk zou mogelijk tot gevaarlijke situaties kunnen leiden. Omdat berichten vanuit de gemeente richting de buurt en gemeenteraad tegenstrijdig zijn en de wethouder weigert over te gaan tot actieve openbaarmaking, volgt een Wob-verzoek. Dit blijft eerst een maand op de fax liggen. Inhoudelijk wordt het verzoek pas behandeld na de nodige politieke druk en na een ingebrekestelling volgens de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen. De uiteindelijke beslissing blijkt een incomplete beantwoording en dus is een bezwaarprocedure gestart. Diverse documenten zijn inmiddels geopenbaard.

De volgende documenten zijn beschikbaar:

Wobber: Brenno de Winter

Status is nog niet afgerond, bezwaar loopt

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Pleitnota in VNG-zaak

Woe, 28/07/2010 - 18:23

Vandaag was de zitting in de rechtszaak tegen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die diende bij de bestuursrechter in Arnhem. Tijdens de zitting heeft Mr. Irene Scholte-Verheijen namens mij opgetreden. Beschikbaar is haar pleitnota.

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Bespreking van de VNG-zaak op BNR Nieuwsradio

Din, 27/07/2010 - 15:57

Vandaag heeft BNR Nieuwsradio aandacht besteed aan de Wob-zaak tegen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, die morgen 28 juli 2010 om 11:10 dient bij de rechtbank in Arnhem. Naast mijzelf komt Wob-expert Roger Vleugels aan het woord. De VNG weigerde zelf te participeren, maar leverde wel een verklaring, die in de uitzending wel aan bod komt. Het item duurt 13 minuten.

Waarschuwing! Wie van plan is de zitting te bezoeken moet er rekening mee houden dat er tussen Ede-Wageningen en Arnhem en Nijmegen en Arnhem geen treinen rijden wegens onderhoud aan het spoor. De NS zet bussen in. Bussen vanuit Ede-Wageningen rijden om de tien minuten. Reken dus op extra reistijd.

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Onderliggende stukken in Wob-zaak VNG

Ma, 26/07/2010 - 13:57

Op 28 juli 2010 dient bij de rechtbank in Arnhem de zaak tegen de VNG. Centraal staat de vraag of zij onder de Wob vallen of niet. Is dat het geval dat moeten zij openheid geven over beleid waar ze zich mee bemoeien. Is dat niet het geval dan hebben burgers een blinde vlek rond beleid dat ze wel direct aangaat. Aanleiding is ICT-beleid, maar het om de mogelijkheid toegang te krijgen tot veel meer informatie bijvoorbeeld de besteding van geld rond de Wet maatschappelijke ondersteuning voor medische hulpmiddelen, de bijdrage in ambtelijke werkgroep over wetgeving, de plannen rond het opheffen van provincies en kleine gemeenten, enzovoort.

In deze zaak gaat het om het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP), ICT-beleid dat de modernisering van de BV Nederland had moeten regelen maar niet goed gaat. In mijn verzoek belicht ik het gedeelte over open standaarden en open source, omdat dat de uitwisseling van informatie mogelijk maakt. De stukken rond de zaak zijn hier beschikbaar (een deel is al eerder gepubliceerd, maar er zijn nu ook nieuwe stukken). Tijdens de zitting zal Irene Scholten-Verheijen van Dijkstra Voermans Advocaten mij vertegenwoordigen. De volgende stukken zijn beschikbaar (eerder gepubliceerd):

Nieuw is:

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Podcast: Het Icelandic Modern Media Iniative

Zat, 17/07/2010 - 15:52

IJsland heeft verregaande regels aangenomen rond persvrijheid en openbaar bestuur. De motie is unaniem door het parlement aangenomen en ook de president heeft zich voorstander verklaard. Uiteindelijk worden hiervoor dertien wetten aangepast. Het gevolg is dat de Wob in IJsland een van de meest verregaande ter wereld wordt en dat persvrijheid ook een van de beste ter wereld wordt. Dit omdat beide onderwerpen nauw verweven zijn.

Wikileaks ervaart dagelijks wat het openbaar maken van documenten voor gevolgen kan hebben. In de podcast wordt eerst het probleem geduid om vervolgens nadrukkelijk stil te staan bij IMMI (Icelandic Modern Media Initiative). Daarna wordt duidelijk dat het Europees Parlement nadrukkelijk probeert te leren van de regelgeving en te kijken hoe dit in Europa vorm van krijgen.

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid

Opinie – Wob heeft geen loopjongens nodig

Vrij, 16/07/2010 - 13:05

“Gemeente is geen onbetaalde loopjongen”, stelt de VNG in haar jongste magazine, waarmee de aanval wordt geopend op journalist en burger die zomaar gratis documenten willen hebben. De conclusie is bovenaan het stuk is voorspelbaar: “Wet openbaarheid bestuur functioneert niet goed.”

Het artikel is een schitterende illustratie, waarom de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) zo ongelofelijk hard nodig is: het negeert cruciale feiten en vertekent daarmee de beeldvorming. Precies dat gebeurt bij overheden vaak: een mooi persbericht, verhaal van een voorlichter of een website is gepresenteerd door een communicatie-expert. De realiteit kan anders zijn of veel meer nuance behoeven en dat weten we pas als we de naakte feiten kennen. Net als bij het verhaal van de VNG.

De harde werkelijkheid ligt in documenten en de wetgever verwacht van de overheid dat ze deze actief aan het volk openbaar maken. Pas als dat niet gebeurt komt een Wob-verzoek in zicht.  Daar zit een gedachte achter: het bestuursrechtelijke eigendom ligt namelijk bij de burger.

Loopjongen spelen of dienaar van het volk zijn
Het gaat dus om documenten, die eigenlijk al openbaar hadden kunnen zijn maar waarvoor is gekozen dat niet te doen. Een mooi voorbeeld zijn de declaraties van bestuurders, die openbaar werden op verzoek. Meteen daarop communiceerde het Rijk dit automatisch te doen, waardoor vragen niet meer nodig is. Bij omstreden beleid zie je dat steeds vaker. De VNG vindt dat loopjongen zijn, ik zie dat juist als het volk (de opdrachtgever en eignaar) dienen. Dát doen namelijk heel veel ambtenaren dag in, dag uit hondstrouw.

Een telkens terugkerende denkfout bij de VNG is dat de ambtenaar dan ook iets doet voor een persoon. Dat kan niet volgens de Wob, want het gaat om openbaren wat wel openbaar hoorde te zijn maar nog niet is. Wat publiek wordt, is dus ook voor iedereen toegankelijk. Heel juridisch gezegd: dat staat in artikel 2, eerste lid van de wet. Om een verzoek te kunnen doen moet het wel over beleid gaan. Voor het heffen van leges moet precies het omgekeerde aan de hand zijn: het moet wel een individueel belang zijn en niet overwegend met beleid te maken hebben (voor de juristen: LJN:  BI1253). Dat heeft de Hoge Raad diverse malen al bepaald.

Wel kopieerkosten, geen leges
De VNG beweert nu dat de rechter besloot dat er in mijn zaak tegen de gemeente Kaag en Braassem geen leges en kopieerkosten mogen worden geheven. Dat is niet de werkelijkheid. De rechters bogen zich alleen over de leges en niet over kopieerkosten. Daar is niets aan veranderd en dat is terecht: kopiëren doe je namelijk voor één partij. Digitale documenten kunnen online en zijn dan ook voor iedereen toegankelijk.
Fijntjes vermeldt de VNG er vervolgens bij dat ik het Wob-verzoek bij veel gemeente indiende. Ook dat is de halve waarheid. Ik heb alle gemeenten aangeschreven, maar niet voordat ik eerst bij de VNG heb gevraagd om de relevante stukken over ICT-beleid. Dat was direct, simpel en heel overzichtelijk. Zij weigerden de informatie en dat werd een rechtszaak. De keus is dan niets doen met het nieuws of toch beleid toetsen. Ik koos het laatste en dat leidde tot het VNG-advies om juist in mijn zaak leges te rekenen.
Falende ICT maakt loopjongens
Wat de VNG ook vergeet te vermelden is het onderwerp van het onderzoek dat ik uitvoerde. Daar ging het om Nederland Open in Verbinding, ICT-beleid dat onderdeel vormt van het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP). Ambtenaren meldden mij namelijk dat het helemaal verkeerd ging en dat wilde ik hard krijgen. Dat er iets aan de hand was bleek uit onderzoek van Arthur Docters van Leeuwen, die vernietigend oordeelde over de regierol van de VNG.
Succes van digitalisering heeft het omgekeerde effect: informatie wordt beter toegankelijk en neemt de noodzaak van papieren documenten weg. Actieve openbaarmaking wordt dan ook eenvoudiger en dan hoef je het falen niet met leges op de rechtzoekende burger af te reageren.

Ook roepen dat iets gratis moet kan dan stoppen. Feit is dat ambtenaren gewoon salaris krijgen voor het beantwoorden van verzoeken. Als het aan de VNG had gelegen was dat minder gestegen, maar ze krijgen dat betaald. Net als het geld dat ze krijgen voor het maken van de documenten in opdracht van het volk. Net als de VNG, die ook lidmaatschap heffen naar rato van het aantal burgers in een gemeente. Voor creatie betaalt het volk, voor actieve openbaring betaalt het volk en als de overheid nalatig bleek ook voor de passieve openbaring via de Wob.

Nauwelijks Wobs, nauwelijks kosten
Uit een peiling (en uit extern onderzoek) van de VNG blijkt dat er in Nederland heel weinig wordt gewobt.  Het onderzoek van de VNG laat zien dat een kleine gemeente als Kaag en Braassem jaarlijks zo’n 25.000 euro kwijt is aan Wob-verzoeken. Het mooier presenteren van de informatie ofwel de voorlichting kostte die gemeente in 2009 bijna 500.000 euro. Daarmee gingen ze bijna 25.000 euro over budget heen.
Geef mij maar de naakte feiten als ik dan mag kiezen en dan beslis ik zelf of ik van beleid vrolijk word of niet. De gemeente Nuenen zegt zaterdag in het Eindhovens Dagblad dat leges ook dienen om de burger af te schrikken. Dat kan de verhouding met de politiek nooit verbeteren.
VNG op cursus
Misschien moet de VNG hun kennis van staatsrecht, de Wob en ICT opfrissen met een applicatiecursus. Dan komen er gezondere ideeën om beleid te kunnen toetsen. Dat mag je van mijn belastinggeld doen en ik wil hem ook nog wel gratis geven. Nodig dan meteen John Olivier, hoofd juridische zaken Leiden, uit. Dan vertellen we hem dat leges belastingrecht zijn en dat niet de Afdeling van de Raad van State, maar het Hof en de Hoge Raad daarover gaan.

De Afdeling gaat over bestuursrecht, zoals de Wob en dan blijft van de legesheffingen weinig overeind. Een beeld is snel geschapen, maar ik hou toch meer van de nuance op basis van onderliggende feiten en dossierkennis.

Deze opinie eerder op Gemeente.nu gepubliceerd.

pixelstats trackingpixel
Categorieën: Informatievoorziening, Openbaarheid
Drupal theme by Adaptivethemes - Design by Kodamera