[Archiefwet 1995] [Archiefbesluit 1995] [Regeling 11] [Regeling 12] [Regeling 13] [AWB] [WBP] [WOB] [Archiefregeling]
Termen en begrippen
Dit is een termenlijst met begrippen uit het vakgebied van de informatiebeheerder en aanverwante vakgebieden.
Voor zover mogelijk wordt de onderlinge relatie tussen de begrippen aangegeven met verwijzingen.
Dit overzicht is in opbouw en dus niet compleet. Voor een completer overzicht zie de pagina die gaat over de proef met een thesaurus/taxonomie.
- BAC
- Basisarchiefcode
- Backdoor
-
Een programma dat (verborgen) wordt geinstalleerd op een systeem en daarmee de inbreker de volgende keer makkelijker toegang geedt tot het systeem.
Een moedwillig aangebrachte, vaak goed verborgen opening in de beveiliging van programmatuur die door de maker(s) van die opening kan worder geexploiteerd.
- Backoffice
- Afdelingen en medewerkers die ondersteuning bieden aan de dienstverlening, maar zelf geen direct contact met klanten hebben.
Dat deel van de organisatie dat geen direct contact met de klant of burger onderhoudt. maar wel het verkopen of leveren van diensten/producten aan de klant of burger ondersteunt.
- Backup
-
Veiligheidskopie.
- Band
- Een band is een deel, bestaande uit een aantal in boekvorm genaaide of gebonden bescheiden, die afzonderlijk zijn ontstaan.
- Basic Semantics Register
- An ISO standard which identifies and defines semantic components for use in data exchange.
- Basis gegevens
- Gegevens binnen een administratie die een hoofdrol spelen bij het beheersen van de primaire bedrijfsprocessen in een organisatie. De invulling van dit begrip is mede afhankelijk van de aard (typologie) van de organisatie.
- Basis selectiedocument
- Een selectiedocument gebaseerd op handelingen.
Een selectielijst als bedoeld in de Archiefwet, ontwikkeld op basis van een institutioneel onderzoek. In de lijst zijn tenminste de taken en handelingen van een overheidsorgaan opgenomen, met per taak de termijn en de indicatie dat na afloop van de termijn overbrenging naar de rijksarchiefbewaarplaats (permanente records) dan wel vernietiging van de records dient plaats te vinden.
Lijst van handelingen van een actor of van verschillende actoren op een beleidsterrein met een waardering van de neerslag van deze handelingen (Bewaren of Vernietigen).
Synoniemen: BSD - Basisarchiefcode
- Systematisch indelingschema dat vooral gericht is op de gemeentelijke activiteiten. Synoniemen: BACVNG-code
- Basisregistratie
-
Een systematische verzameling van informatie over personen, instellingen of zaken die op dezelfde wijze wordt bijgehouden ten behoeve van het gebruik door verschillende personen en door instellingen, of onderdelen daarvan, die belast zijn met de uitoefening van verschillende taken.
Basisregistraties bevatten authentieke (originele en betrouwbare) gegevens over personen, bedrijven, gebouwen, percelen en Wikipedia) ">topografie. Op dit moment zijn als de eerste 6 basisregistraties aangewezen:
Synoniemen: Open standaarden
(1) Basispersonenregister (Gemeentelijke Basis Administratie)
(2) Nieuwe Handelsregister (Basisbedrijvenregister),
(3) Basis Gebouwen Registratie,
(4) Basisregistratie Kadaster,
(5) Basisregistratie Topografie
(6) Basisregistratie Adressen.
Daarbij komen in de toekomst nog de kentekenregistratie van de RDW, de polisadministratie van het UWV en de inkomens- en vermogensregistratie van de Belastingdienst. - BBR
- Basisbedrijvenregister
- BBS
- Bulletin Board System, een elektronisch prikbord waarop bezoekers berichten en bestanden met elkaar konden uitwisselen.
- Bedrijfsarchitectuur
- De architectuur die betrekking heeft op de bedrijfsomgeving. De bedrijfsarchitectuur gaat over de structuur en de samenhang van producten, de processen waarmee die producten worden gemaakt en de organisatieonderdelen die deze processen uitvoeren
- Bedrijfsproces
- Het proces waarmee een overheidsorganisatie alle haar door de wet opgedragen taken uitvoert.
- Bedrijfsregel
-
Een interne afspraak of voorschrift opgenomen in een of meer overzichten ten aanzien van de organisatievorm, de bedrijfsvoering, de informatievoorziening en de uitvoering van de taken van een organisatie.
Voorbeelden zijn organogram, documentair structuurplan, gedragscode, overzicht processen en producten.
Synoniemen: Business rule - Bedrijfsweblog
-
Een weblog van een bedrijf, waar in wordt ingegaan op actuele ont wikkelingen in de eigen onderne ming en het werkveld. Hierdoor krijgt een bedrijf een ‘gezicht’.
- Begrip
- 1. Eenheid van denken.
2. In de geest gevormd beeld van een zaak door het verstandelijk combineren van de kenmerken van die zaak. - Behandelingsgegeven
- Een gegeven dat informatie geeft over de verblijfplaats, voortgang of afdoening van een stuk.
- Beheer
- Beheer omvat de feitelijke werkzaamheden om de archiefbescheiden in goede, geordende en toegankelijke staat te brengen en te bewaren.
- Beheer van informatie
- Het treffen van maatregelen en het aanbrengen van voorzieningen, die nodig zijn om informatie in goede, geordende en toegankelijke staat te brengen en te bewaren
- Beheerargument
- Argument om een stuk te registreren zodat de afhandeling kan worden bewaakt. Synoniemen: Beheerargument Beheersingsargument
- Beheerder
-
Functionaris verantwoordelijk voor het beheer van één of meer archiefbewaarplaatsen en de daarin berustende archiefblokken.
Geautoriseerd individu. Een beheerder van records en/of andere personen die specifiek zijn aangesteld voor het beheer van bepaalde aspecten van de records van een organisatie
- Beheershandeling
- Activiteit uitgevoerd in het kader van het informatiebeheer die ingrijpende en soms onomkeerbare gevolgen kan hebben voor de betrokken gegevens.
Gespecificeerde activiteit of reeks activiteiten die het archiefsysteem uitvoert ten aanzien van archiefdocumenten. Synoniemen:
- Beheersing
- Het invoeren en handhaven van een stelsel van maatregelen en procedures, opdat de overheidsbestuurders de zekerheid krijgen dat de organisatie de vastgestelde beleidsdoelstellingen blijvend realiseert.
- Beheersregels
- Door de organisatie opgestelde regels voor het beheer van archiefdocumenten en voor de regeling en toebedeling van verantwoordelijkheden en taken. Beheersregels zijn een organisatiespecifieke uitwerking van het archiefrecht voor het strategisch, tactisch en/of operationeel niveau van management Interne regels van een zorgdrager die de feitelijke werkzaamheden regelen, die tot doel hebben de archiefbescheiden in goede, geordende en toegankelijke staat te brengen en te bewaren.
- Beleid
- Specifiek (binnen de overheid): het geheel aan opvattingen over te realiseren doelstellingen, tezamen met de in de tijd uitgezette acties en de daarvoor benodigde middelen om deze doelstellingen te bereiken. Algemeen: de verzameling al of niet bewust gekozen gedragslijnen.
- Beleidsevaluatie
- Onderzoek waarbij op basis van analyse van op systematische wijze verzamelde gegevens een uitspraak kan worden gedaan over het te voeren of gevoerde beleid. Evaluatie-onderzoek Het systematisch verzamelen en analyseren van gegevens om tot een oordeel over het beleid te komen.
- Beleidsregel
- Een bij besluit vastgestelde algemene regel, niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de afweging van belangen, de vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een bevoegdheid van een bestuursorgaan.
- Benutbaarheid
- De benutbaarheid van onderzoeksresultaten is afhankelijk van de validiteit van de uitkomsten, het onderscheidend effect van de aanbevelingen en de strategische haalbaarheid hiervan.
- Benutting
- Benutting van een onderzoek vindt op meerdere manieren plaats. Onderscheid kan worden gemaakt tussen conceptueel gebruik ter vergroting van inzicht, instrumenteel gebruik waarbij bevindingen worden ingepast in processen en procedures, en tenslotte overredingsgebruik waarbij het onderbouwen van ingenomen standpunten centraal staat.
- Bescheid
-
..
3 geschreven stuk, syn. akte, bewijsstuk: echte bescheiden;
..
- Beschikbaarheid
- Toestand van informatie wanneer zij niet onderworpen is aan beperkingen van de openbaarheid en zij in goede staat en geordende staat verkeert.
- Beschikbaarstellen
- Activiteiten gericht op het op aanvraag ter inzage geven of uitlenen van archiefbescheiden of informatie daaruit aan afnemers.
Het beschikbaarstellen vindt plaats onder voorwaarden en restricties beschreven in privacyregelingen, regelingen ten aanzien van de openbaarheid en beveiligingsplannen. - Beschrijven
-
Het beschrijven omvat het opsommen van de vijf archivistische kenmerken van het desbetreffende archiefbestanddeel:
- redactie,
- inhoud,
- ontwikkelingsstadium,
- datering en
- uiterlijke vormBeschrijven is het opsommen van archivistische kenmerken van een archiefbestanddeel.
- Best practice
- Het resultaat van een project of een nieuwe of aangepaste methode van werken die voor andere organisaties bruikbaar en over te nemen zijn.
- Bestand
- Groep gegevens of documenten bijeengebracht met een bepaald doel en in onderlinge samenhang te raadplegen.
Een geheel van gegevens in een zelfde opslagformaat. - Bestanddeel
-
Bestand waarvan tenminste één document deel uitmaakt.
Een bestanddeel is een hoeveelheid archiefstukken die zich onderling niet, maar jegens andere eenheden wel, onderscheiden in relevante archivistische kenmerken en die om die reden bij de vorming van het archief of bij latere bewerking zijn bijeengebracht en als zodanig worden beschreven, derhalve de beschrijvingseenheid; met een maximum dat wordt bepaald door de gevoerde (standaard) verpakkingseenheid.
- Bestandsformaat
- De wijze waarop records zijn of worden opgeslagen op een gegevensdrager. Voor elektronische records, verwijst het bestandsformaat naar het computer bestandsformaat beschreven door een formele of leverancier standaard of een specificatie
- Bestandsopname
- Procedure waarbij de aanwezigheid, de juiste plaatsing en de materi?le staat van documenten in een archiefbewaarplaats wordt beoordeeld uitgaande van de volgorde waarin zij materieel zijn gerangschikt.
- Bestemmingsbeginsel
-
Beginsel dat ieder archiefstuk deel uitmaakt van het archief waarin het bij ontvangst of opmaken is opgenomen.
- Besturingsprogrammatuur
- De programmatuur die bestemd is ter besturing van een computer en software. Synoniemen: Operating system
- Bestuurlijke informatievoorziening
- Alle activiteiten met betrekking tot het systematisch verzamelen, vastleggen en verwerken van gegevens, gericht op het verstrekken van informatie ten behoeve van het besturen -in engere zin- (kiezen uit alternatieve mogelijkheden), het doen functioneren en het beheersen van een huishouding, en ten behoeve van de verantwoordingen die daarover moeten worden afgelegd.
- Bestuursorgaan
- Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld.
Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed.
- Betekenis
- De interpretatie van een met een teken geassocieerd begrip.
- Betrouwbaarheid
- De mate waarop een organisatie zich kan verlaten op een informatiesysteem voor zijn informatievoorziening. Onder dit begrip wordt verstaan: juistheid, volledigheid, tijdigheid en controleerbaarheid.
- Beveiliging
-
Beveiliging bestaat uit maatregelen die garanderen dat:
- systemen en gegevens beschikbaar zijn conform de verwachtingen;
- de authenticiteit van een gebruiker en diens berichten kan worden vastgesteld;
- de integriteit van de gegevens is gewaarborgd, dus juist, consistent en volledig;
- het gebruik van ruimten, systemen en gegevens beperkt blijft tot daarvoor gerechtigde personen (exclusiviteit);
- als ondertekende gegevens verstuurd zijn ze onweerlegbaar zijn door de verzender (non-repudiation) Een belangrijk item bij beveiliging is de digitale handtekening. Ofwel: een garantie dat de afzender de afzender is. Recentelijk is e.e.a door de kamer wettelijk geregeld. PKI: uitwerking etc.)
- Bewaarniveau
- Bestuurlijk, organisatorisch of administratief niveau van een archiefvormer van welke bij de selectie van archiefbestanddelen met dezelfde inhoud als de archiefbestanddelen van andere archiefvormers binnen of buiten dezelfde organisatie die archiefbestanddelen blijvend worden bewaard, terwijl de overeenkomstige archiefbestanddelen van de andere archiefvormers worden vernietigd.
- Bewaarschema
- Overzicht van categorieën archiefstukken waarbij de duur van bewaren is aangegeven.
- Bewaren
- Activiteiten gericht op het beheren van archiefbescheiden op zodanige manier dat zij ongeschonden bewaard blijven gedurende de vooraf vastgestelde (wettelijke) bewaartermijn. Bewaring geschiedt met behoud van inhoud, structuur, context en registratiekenmerken. Synoniemen:
- Bewaring
- Processen en activiteiten die betrekking hebben op de zorg voor de technische en intellectuele instandhouding van authentieke archiefbescheiden door de tijd heen.
- Bewaring van gegevens
- De bewaring heeft betrekking op de bewaartermijnen welke van toepassing zijn op de gegevens.
- Bewijskracht
- Het vermogen van een bewijsmiddel om bepaalde feiten of omstandigheden te bewijzen. Bij de akte worden drie?rlei bewijskracht onderscheiden: De uitwendige bewijskracht houdt in dat het stuk, dat er uitziet als een authentieke acte, daarvoor wordt gehouden tot op bewijs van het tegendeel. De oneigenlijke of formele bewijskrachtheeft betrekking op de vraag: Is metterdaad verklaard wat in de akte staat. De eigenlijke of materiele bewijskracht komt daarna aan de orde: Berust die -metterdaad afgelegde- verklaring wel op de waarheid? Hier gaat het niet meer om het afgelegd zijn van die verklaring maar om de inhoud daarvan.
- Bewijsmiddelen
- Bewijsmiddelen zijn de verschillende soorten van gegevens die ten behoeve van de oordeelvorming van de rechter vereist zijn: hetzij aan de rechter ambtshalve bekend zijn, hetzij door partijen voor hem gebracht. Bij invoering van het nieuwe bewijsrecht in civiele zaken worden de bewijsmiddelen niet meer opgesomd.
- BGP-hijacking
- Gecompliceerde, door spammers gebruikte techniek om reclamemail te kunnen verzenden zonder de eigen identiteit prijs te hoeven geven.
- Bibliotheek
- Georganiseerde verzameling van boeken, tijdschriften of ander grafische of audio-visuele documenten beschikbaar voor raadpleging en/of uitlening.
- Bijlage
-
Document dat ter ondersteuning, toelichting of kennisgeving aan een archiefstuk is toegevoegd.
Een bijlage is een stuk, dat bij een ander stuk is gevoegd, omdat het ten aanzien daarvan een dienende functie vervult.
- Binair
- in of volgens paren, syn. Dubbel, tweeledig: het binaire getallenstelsel, waarin (te bewerken) getallen als enen en nullen worden aangeboden; binaire notatie, in reeksen van enen en nullen; ..
- Biometrisch paspoort
- Paspoort waarin lichaamskenmerken van de eigenaar zijn opgenomen, met als doel de eigenaar te kunnen identificeren. De lichaamskenmerken die in aanmerking komen voor biometrische identificatie zijn niet-overdraagbaar op andere personen. Ze zijn nauwelij
- Blad
- Afbeelding op papier dat geen deel uitmaakt van een deel of band .
- Bladeren
- Een minder strikt georganiseerd doorlopen van een verzameling informatie. Synoniemen: Browsen
- Blogger
- Degene die een weblog bijhoudt en berichten schrijft.
- Blogosphere
- Hiermee wordt de wereldwijde ‘gemeenschap’ van weblogs en webloggen bedoeld.
- Blogroll
- Een verzameling links naar andere weblogs en websites die zich voornamelijk op blogging richten.
- Blokperiode
- Periode, meestal van tien jaar, waaripn een overheidsorganisatie de archieven verdeelt, Aan een blokperiode iggen praktische overwegingen ten grondslag die te maken hebben met de overdracht van archieven. Heeft als praktisch gevolg dat een dossier — anders dan een zaak — gedwongen gesloten kan worden.
- Boodschap
- Over te brengen en/of overgebracht informatie.
- Boomstructuur
- De ordening van een archief wordt vaak vormgegeven in een boomstructuur. Een boomstructuur is vergelijkbaar met een stamboom. De ordening gaat van algemeen (ouders) naar specifiek (kinderen). Een boomstructuur is ook vergelijkbaar met de mappenstructuur in de Windows-verkenner. De ordening gaat van bovenliggend map) naar onderliggend (submap). Het woord ‘boomstructuur’ is op zich a( beeldend genoeg: van stam naar takken, naar twijg naar blaadjes.
- Botnet
- Een leger van computers die, vaak zonder dat de eigenaars dit weten, worden ingezet voor DDoS-aanvallen.
- Bouwfase
- Fase waarin de ontsluitingsmethode wordt ontwikkeld met behulp van bepaalde regels.
- BPR
- Business Process Reengineering
- Breekpunt
- Situatie waarin men twijfelt of de omvang van de collectie groot genoeg is om aan een ontsluitingsmethode te denken
- Briefwisseling
- Een briefwisseling is een serie van ingekomen brieven van ??n instelling, persoon of groep personen en minuten van uitgaande brieven, verzonden aan diezelfde instelling, persoon of groep personen.
- Brievenboek
- Een brievenboek is een deel waarin minuten van brieven zijn ingeschreven.
- Bron
- Het begrip omvat het begrip diensten en voorzieningen, afzonderlijke objecten, alsmede online en offline objecten zoals gedrukte rapporten en CD-ROM's.
Houdt er daarbij rekening mee dat informatie afkomstig kan zijn uit vele afzonderlijke bronnen, zoals meerdere documenten of database queries. Synoniemen: Resource
- Broncommentaar
- Uiteenzetting betreffende de gemeenschappelijke context en de gebruiksmogelijkheden voor onderzoek van archiefbescheiden met dezelfde functie en redactionele vorm in de archieven van verschillende archiefvormers .
- Browserhijacker
- Vorm van spyware die de homepage van de internet-browser verandert, vaak in een pagina met veel reclame.
- Brute force
- Met voldoende computercapaciteit wachtwoorden kraken door systematisch alle mogelijke cijfer- en lettercombinaties uit te proberen.
- BSC
- Balanced Scorecard
- BSD
- Basis Selectiedocument
- BSR
- Basic Semantics Register
- Buffer overflow
- Een soort exploit waardoor een computer wordt gedwongen een programmaatje van de Wikipedia)">hacker uit te voeren waardoor deze bijvoorbeeld allerlei gebruikersprivileges krijgt.
- Bundel
-
Een bundel is een reeks bescheiden, die in ??n omslag of pak zijn samengevoegd, omdat zij een zelfde onderwerp betreffen.
- Bundling
-
Taking objects such as Word documents and, by using software, creating bundles of documents on an independent platform. This is another form of emulation.
- BurgerServiceCode
- Gedragscode die bestaat uit tien kwaliteitsnormen voor de digitale relatie tussen burger en overheid. Deze normen zijn beschreven vanuit het gezichtspunt van de burger. De burger weet wat hij mag verwachten, de overheid weet wat haar te doen staat. Synoniemen: BSC
- Business case
- Een gestructureerd voorstel voor verbetering van een bedrijfsactiviteit of -proces dat dient als behandelvoorstel voor de verantwoordelijke leidinggevenden. Het bevat een analyse van het te verbeteren activiteit of proces en verbindt daar aan de gewenste aanpassingen en/of problemen, geeft alternatieve oplossingen, beschrijft aannames, de restricties of beperkingen en bevat tevens een kosten-baten analyse gerelateerd aan de risico’s.
- Business matter annotation
- An addition made to a record in the course of handling the business matter in which the record participates, that reflect actions taken subsequent to the creation of the record for the purpose of handling the activity or the matter in which the record participates.
- Byte
- Combinatie van acht bits.
- --BGP
- Border Gateway Protocol
- --Bin raiding
- The process of obtaining financial and other personal information from dustbins in order to commit transaction and identity fraud. Synoniemen: Dumpster diving
- --Black hat
- Wikipedia)">Hacker die niet schroomt de wet te overtreden en daar, in tegenstelling tot de grey hat, ook geen morele rechtvaardiging voor nodig heeft.
- --BGP
- Border Gateway Protocol
- --Bit
- Contractie van het woord binary digit, oftewel: binair getaL Het kenmerk van ‘binair’ is dat het twee waarden kan bevatten.
In dit geval een nul of een één. Een enkele bit is dus altijd een nul of een één.
- --Brief
- Een brief is een geschrift, naar de vorm bestemd om aan degene, aan wie het gericht is, iets mede te delen.
- --Beheersysteem
- Informatiesysteem voor het interne beheer van organisatie-eenheden zoals personeel, financiën, documenten en materiaal en andere middelen. (sectorsystemen objectsystemen)
- ----Blanco nummer
- Beschrijving van een archiefbestanddeel op een plaats in de archiefinventaris waar deze volgens de systematiek van de archiefinventaris behoort te worden vermeld, onder opgave in een noot van de vindplaats ervan elders in of buiten de archiefinventaris.
- --Bestanddeelnummer
- Uniek nummer waaronder een document of een bestanddeel in een toegang is opgenomen.
- --Burger Service Nummer
- Uniek persoonsnummer dat het huidige sofi-nummer vervangt. Het BSN krijgt een centrale rol in de gegevenshuishouding van de overheid. Een meer doelmatige en beter betrouwbare uitwisseling van persoonsgebonden gegevens is een belangrijk voordeel van het BSN. Iedereen die een relatie heeft met ons land, dus ook niet-Nederlandse ingezetenen die in Nederland werken of er gedurende langere tijd verblijven, krijgt een BSN. Burgers die in de (nog te realiseren) Registratie Niet Ingezetenen (RNI) zijn opgenomen, krijgen ook een burgerservicenummer. Synoniemen: BSN
- ----Blanco nummer
- Beschrijving van een archiefbestanddeel op een plaats in de archiefinventaris waar deze volgens de systematiek van de archiefinventaris behoort te worden vermeld, onder opgave in een noot van de vindplaats ervan elders in of buiten de archiefinventaris.
- --Besluit
- Een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling.
- ----Beschikking
- Besluit door een overheidsorgaan betreffende een bijzonder geval.
- --Brief
- Een brief is een geschrift, naar de vorm bestemd om aan degene, aan wie het gericht is, iets mede te delen.



