[Archiefwet 1995] [Archiefbesluit 1995] [Regeling 11] [Regeling 12] [Regeling 13] [AWB] [WBP] [WOB] [Archiefregeling]
Termen en begrippen
Dit is een termenlijst met begrippen uit het vakgebied van de informatiebeheerder en aanverwante vakgebieden.
Voor zover mogelijk wordt de onderlinge relatie tussen de begrippen aangegeven met verwijzingen.
Dit overzicht is in opbouw en dus niet compleet. Voor een completer overzicht zie de pagina die gaat over de proef met een thesaurus/taxonomie.
a | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | p | q | r | s | t | u | v | w | x | y | z
- Cabinet
- Op iconen gebaseerde metafoor die staat voor de traditionele kast-, lade- en hangmap-benadering van document-organisatie.mm
- Cache
- Locatie in het geheugen waar een computer tijdelijk informatie opslaat, om er later sneller weer bij te kunnen.
- Calque
- Een doorzichtig moederexemplaar van een tekening.
- Calqueerpapier
- Overtrekpapier
- Canon
- Het geheel van teksten, beelden, kunstwerken en gebeurtenissen bedoeld dat het referentiekader is van een gedeelde cultuur of religie.
- Canonical data model
- Een gegevensmodel dat bedoeld is om een bedrijfsbrede scope te hebben, en zo algemeen geaccepteerd mogelijk te zijn, binnen de kaders van de gekozen ambitie en de beschikbare middelen. Synoniemen: CDM
- Cartularium
- Een cartularium is een register van akten, aangelegd door of vanwege degene, die deze akten als bewijsstukken voor zijn rechten of gedenkstukken van zijn geschiedenis beschouwde.
- Case file
- Files relating to a specific action, event person, place, project, or other subject. Sometimes referred to as a project file or dossier.
- Catalogus
-
Staat van omschrijvingen van documenten die geen archiefbescheiden zijn.
Een catalogus is een lijst, houdende een opsomming van voorwerpen die verkrijgbaar zijn en/of tot een verzameling behoren.
- Catalogusnummer
- Uniek nummer waaronder een document of een bestanddeel in een catalogus is opgenomen.
- Categorie
-
Een beschrijving van een gemeenschappelijk kenmerk van een object of subject.
- Categorieënlijst
-
Een categorieënlijst is een selectielijst met een systematische opsomming van groepen archiefbescheiden op basis van algemene kenmerken of onderwerpen.
- CBPP
- Any coordinated, (chiefly) internet-based effort whereby volunteers contribute project components, and there exists some process to combine them to produce an unified intellectual work.
- CCF
- Common Communications Format
- Cedule
- Een stukje papier met notities, ten behoeve van een zaak die mondeling wordt afgedaan of later misschien in een akte uitloopt Synoniemen: cedel, ceel
- Censuur
- 1 Kerkelijk toezicht op en kerkelijke rechtspraak omtrent zuiverheid in de leer en levenswandel;
2 van een kerkelijk lichaam uitgaande veroordeling, kerkelijke straf: onder censuur staan; iemand onder censuur stellen, plaatsen, op hem enige kerkelijke straf toepassen (ook zelfs de kerkban);
3 disciplinaire straf door een vergadering op een der leden toegepast: de censuur op iemand toepassen, over iemand uitspreken;
4 afkeurend oordeel, openlijke terechtwijzing;
5 toezicht door een kerkelijke of wereldlijke overheid op voor publicatie bestemd drukwerk, het toneel, de film ofwel op brieven, met de bevoegdheid daaruit gedeelten te schrappen of te verbieden;
6 inbreuk op de vrijheid van meningsuiting. - Central files
- The records or files of one or several offices or organized units physically and/or functionaly centralized and supervised in one location.
- Certificaat
- Een elektronische bevestiging die gegevens voor het verifiëren van een (elektronische) handtekening met een bepaalde persoon verbindt en de identiteit van die persoon bevestigt
- Certificatiediensten
- Het afgeven, beheren en intrekken van gekwalificeerde certificaten door certificatiedienstverleners, alsmede andere diensten die samenhangen met het gebruik van elektronische handtekeningen.
- Certificatiedienstverlener
- Een natuurlijke of rechtspersoon die certificaten afgeeft of andere diensten in verband met elektronische handtekeningen verleent.
- Certifying authority
- Een vertrouwde derde partij organisatie die digitale certificaten uitgeeft. De Engelse term Trusted Third Parties (TTP's) of in het Nederlands Vertrouwde Derde Partijen wordt ook wel gebruikt om deze organisaties aan te duiden. De rol van de CA is het toekennen van certificaten. De certificaten garanderen de authenticiteit van de gebruiker. Normaal gesproken heeft de CA een overeenkomst met een financi?le instelling die de CA kan voorzien van informatie om de identiteit van een individu te bevestigen. De CA spelen een belangrijke rol in het betalingsverkeer omdat ze garanderen dat partijen zijn wie ze zijn. Een voorbeeld van een CA is Verisign Synoniemen: CA
- Cesuur
- Een punt van waaraf een onderdeel of onderdelen van een archief als archiefblok(ken) afgescheiden kunnen worden ten behoeve van overbrenging of vernietiging. Synoniemen: file break, cut off
- CGM
- Computer Graphics Metafile for the Storage and Transfer of Picture Description Information
- Character set
- An ordered set of character definitions.
- Charter
- Een charter is een blad perkament, waarop een akte is geschreven, die ter bekrachtiging is bezegeld.
- Chirograaf
- Gedeelte van een vel papier of perkament, dat oorspronkelijk twee- of meer gelijkluidende akten bevatte, gescheiden op een aantal tekens dat daartoe op de beoogde plaats van lossnijden is aangebracht.
- Cijfer
-
cijfer (v. Arab. cifr = oorspronkelijk: leeg; nul), teken dat alleen of in combinatie met andere cijfers een getal aanduidt. Hoeveel cijfers men nodig heeft om een bepaald getal aan te duiden, hangt af van de manier waarop de cijfers gecombineerd worden, dus van het gebruikte talstelsel.
Men onderscheidt cijfers en cijfergestalten. Het getal 222 wordt aangeduid door drie cijfers van dezelfde gestalte.
De Romeinen gebruikten zeven hoofdletters, nl. I = 1, V = 5, X = 10, L = 50, C = 100, D = 500, M = 1000 (zie ook Romeins cijfer).
Het moderne westerse cijfersysteem is ontleend aan de werken van de Arabische geleerde Aboe Dja'far Mohammed ibn Moesa al-Chwarizmi (ca. 780 - ca. 840), die het decimale stelsel van de Voor-Indi?rs overnam; onze cijfers heten daarom Arabische cijfers.
- Citaatrecht
-
Het citaatrecht is het recht om te citeren uit een werk dat door het Wikipedia)">auteursrecht is beschermd.
- Class
- A subdivision of a classification scheme and the concrete body of records corresponding to it.
- Class code
- The component of the classification code that uniquely identifies the class to which a record belongs.
- Classificatie
- Ordening van begrippen in klassen en subklassen ten einde de tussen hen bestaande semantische relaties tot uitdrukking te brengen.
Systematische identificatie en ordening van bedrijfsprocessen of handelingen en/of archiefbescheiden in categorieen overeenkomstig conventies, methoden en procedureregels weergegeven in een classificatiesysteem.
- Classificatieschema
- Een classificatieschema is een geordende rangschikking van de onderwerpen in een bestand.
- Classificatiesysteem
-
Subsysteem van het archiefsysteem. Het classificatiesysteem ordent archiefdocumenten en aggregaten in een logisch verband.
Een systeem waarin verzamelingen onderwerpen (klassen) worden onderverdeeld in subklassen volgens een principe of idee, doel of belang, of een combinatie daarvan.
- Classification code
- A series of alphabetical, numerical, or alphanumeric symbols used to identify the record in its documentary context.
- Classification scheme
- Diagram, table, or other representation categorizing the creator's records by hierarchical classes and according to a coding system expressed in alphabetical,numerical, or alphanumeric symbols.
- Classify records
- To assign records to the pre-established classes in the classification scheme and, within each class, to the dossiers to which they belong (if applicable), by attaching to each record a classification code.
- Client
- Aanduiding voor een programma dat afhankelijk is van een server. De client vraagt datapakketjes op, de server geeft ze uit ('serveert' ze). Webbrowsers en IRC-programma's zijn duidelijke vormen van clients.
- Clustering
- Het sorteren en bundelen van materiaal op basis van inhoud, te vergelijken met dossiervorming.
- CMM
- Capability Maturity Model
- CMS
- Software waarmee de inhoud (content) van websites (internet, extranet en intranet) kan worden beheerd.Synoniemen: Content management systeem
- Code
- The symbolic arrangement of data or instructions in a computer program or the set of such instructions.
- Collaboration
- Het delen van informatie.
- Collationeren
- Het vergelijken van meer exemplaren van ??n druk.
- Collectie
- Een collectie is een geheel van bestanddelen die gegevens bevatten. Een collectie kan een archief, een fonds of een verzameling zijn. Een collectie bestaat uit fysieke objecten van verschillende aard.
- Combinatievolgorde
- Volgorde waarin de elementen van een complex onderwerp moeten worden opgesomd.
- Commanditaire vennoot
- Commanditaire Vennoot is de natuurlijke persoon of de rechtspersoon die deelneemt in de commanditaire vennootschap. De aansprakelijkheid van de Commanditaire Vennoot is beperkt tot zijn of haar inleg in de Commanditaire Vennootschap.
- Common carrier regel
- Deze regel houdt in dat transporteurs van berichten van verantwoordelijkheid zijn vrijgesteld.
- Common Communications Format
- A format for the transfer of bibliographic cataloging and abstracting information produced by the UNESCO General Information Program for transferring data between computer systems.
- Commons-based peer production
- CBPP
- Communicatie
-
Het overbrengen van een boodschap.
Alle activiteit waardoor informatie, dwz gegevens, wensen, gedachten, feiten en gevoelens wordt overgebracht naar of ontdekt bij andere mensen. Het kan worden gezien als proces, dat zich in een keten van elkaar opvolgende stappen tussen 'afzender' en 'ontvanger' via een communicatiekanaal volstrekt. Het is op te vatten als een proces waarin afzender en ontvanger in wederzijdse wisselwerking tot elkaar staan en zo to overeenstemming trachten te komen.
- Communicatiesysteem
- Systeem voor het beheren van communicatieprocessen.
- Compartiment
- Gedeelte van een archiefbewaarplaats, dat door brandwerende bouwdelen van een of meer andere gedeelten van de archiefbewaarplaats is gescheiden.
- Competence
- A sphere of functional responsibility entrusted to an office.
- Competent person
- The office which is given a competence and has, therefore, the authority and capacity to act within it.
- Competentie
- Het vermogen van een persoon om taken uit te voeren en de ontwikkeling daarvan.
- Completeness
- The characteristic of a record that refers to the presence within it of all the elements required by the creator and the juridical system for it to be capable of generating consequences.
- Compliance
- The ability to reasonably ensure conformity and adherence to organization policies, plans, procedures, laws, regulations, and contracts.
- Compound document
- A document containing a mixture of content types that may include text, sound, raster or vector images.
- Compressie
- Bestandsverkleinig door vervanging van lange datacodes door korte datacodes.
- Computerbestand
-
Geheel van data in een zelfde opslagformaat onder één bestandsnaam.
Een geheel van gegevens in een zelfde opslagformaat.
- Concept
-
Begrip, notie, denkbeeld, idee
- Conclusieve bescheiden
- Die bescheiden die ontstaan tijdens handelingen die een beslissing of beraad vergen. Zij hebben verschillende vormen.
- Concordans
- Een concordans is een staat waarin de volgens verschillende systemen toegekende (inventaris)nummers naar elkaar verwijzen. Koppeling van trefwoord en classificatienotatie, die beide betrekking hebben op de dezelfde publicatie
Synoniemen: Concordantie - Conservering
- Geheel van normen, plannen, procedures en activiteiten gericht op het in goede staat brengen en houden van documenten .
- Content
- The intellectual substance contained in information objects
- Content auditing
-
het beoordelen van en het adviseren over het verantwoord tot stand brengen en in stand houden van de inhoud (‘content’) van (technologische) informatie- en communicatiesystemen in organisaties, opdat deze inhoud begrijpbaar is en blijft. Dit gebeurt:
- vanuit de optiek van uitvoering en afhandeling van transacties in bedrijfsprocessen en het daarbij transformeren van input naar output;
- vanuit de optiek van een just-in-time verstrekking van integere en volledige informatie;
- vanuit de optiek van het afleggen van verantwoording inzake het handelen van organisaties in of betreffende bedrijfsprocessen; en
- vanuit de optiek van de reconstructie van transacties vanuit bedrijfsprocessen.
- Context
- Het geheel van omgevingselementen die direct en/of indirect inhoud, structuur en wijze van bevraging van het archief van een bepaalde archiefvormer bepalen.
1. van een archiefstuk, archiefbestanddeel of archiefafdeling: het geheel van administratief-organisatorische, bestuurlijk-juridische en technische gegevens, waarbinnen de functie van het archiefstuk, archiefbestanddeel of archiefafdeling in relatie tot de activiteiten en taken van de archiefvormer moet worden geinterpreteerd;
2. van een archief : het geheel van administratief-organisatorische, bestuurlijk-juridische, maatschappelijke en technische omstandigheden waarbinnen de activiteiten en de wijze van taakuitvoering van een archiefvormer moeten worden geïnterpreteerd.
The framework in which the action in which the record participates takes place. The types of context include juridical-administrative context, provenancial context, procedural context, documentary context, and technological context.
Het geheel van omgevingselementen die direct en/of indirect inhoud, structuur en wijze van bevraging van het archief van een bepaalde archiefvormer bepalen. Context is een onderdeel van de meta-gegevens.
- Context informatie
- Het institutionele kader van organisaties en functies of activiteiten waarin bijvoorbeeld de overheid functioneert; voorts het administratieve kader, te weten het geheel van procedures en regels volgens welke een overheidsorganisatie werkt (dan wel heeft gewerkt). Deze gegevens zijn noodzakelijk om de herkomst van archiefdocumenten te kunnen vaststellen en deze bescheiden te kunnen identificeren. De contextgegevens maken deel uit van de metagegevens; zie ook metagegevens. De term contextgegevens wordt ook wel gebruikt. Context-informatie is een onderdeel van de meta-informatie.
- Contextgegevens
- Context-gegevens zijn gegevens die zijn vastgelegd bij de aanmaak (creatie) van een document, die daar toe behoren en die aangeven in welke relatie dat document staat tot de omgeving, waarin het is ontstaan en gebruikt, en welke rol het daarin heeft vervuld.
- Contextualisering
- Contextualisering is het samenstellen van een intentieconstructie. Het beschrijven van een object vanuit verschillende gezichtspunten.
- Control
- Het geheel van maatregelen, gericht op het optimaal sturen en beheersen van organisaties en van primaire processen en kerntaken binnen deze organisaties, op basis van de aan processen en taken te stellen eisen.
- Control records
- Documenten gegenereerd met als functie archiefdocumenten te beheren, zowel intellectueel, administratief als fysiek (verblijfplaatsregistratie, status, afhandeling, toegankelijkheid etc). Voorbeelden zijn: registers van in- en uitgaande stukken, dossierinventaris, proces-verbaal van overdracht. De term drukt uit (door expliciet gebruik van het woord record) dat ook zulke documenten zelf weer archiefstukken zijn.
- Controleerbaarheid
- De mate waarin de gegevens en de weergaven van de gegevens toetsbaar zijn. 1 De mate waarin de juistheid en volledigheid van de informatie kunnen worden gecontroleerd. 2 De mate waarin de verwerking van de gegevens kan worden gereconstrueerd. Synoniemen:
- Controleerbaarheid
- De mate waarin de gegevens en de weergaven van de gegevens toetsbaar zijn. 1 De mate waarin de juistheid en volledigheid van de informatie kunnen worden gecontroleerd. 2 De mate waarin de verwerking van de gegevens kan worden gereconstrueerd. Synoniemen:
- Convergentie
- Verschijnsel van verdwijnen van de traditionele relatie tussen dienst en middel als gevolg van de digitalisening.
Voorbeeld: internet via de kabel.
- Conversie
- Activiteit binnen preserveren. Conversie is het overzetten van het ene medium naar het andere of van het ene formaat naar het andere, bijvoorbeeld digitale documenten naar een nieuwe versie van de software waarin ze zijn vervaardigd of digitaliseren van papieren documenten. Het omzetten in of het overzetten van gegevens in een ander opslagformaat. Proces van omzetten van archiefbescheiden van het ene medium naar het andere of van het ene formaat naar het andere.
- Converteren
- Het omzetten in of het overzetten van gegevens in een ander opslagformaat. Synoniemen:
- Cookie
- Een bestand dat door een website op een computer wordt geplaatst en dat allerlei soorten informatie kan bevatten.
- Cooky
- Een bestand dat allerlei soorten informatie kan bevatten en door een website op een computer kan worden geplaatst.
- Copyleft
- Het recht van een maker van een werk om af te zien van de bescherming van zijn/haar auteursrechten en iedereen de mogelijkheid te bieden zijn/haar werk te kopi?ren of te bewerken.
- Corcordantie
- Koppeling van trefwoord en classificatienotatie, die beide betrekking hebben op de dezelfde publicatie Synoniemen: Concordans
- Corporate body
- An organization or group of persons that is identified by a particular name and that acts, or may act, as an entity.
- Corroboration
- The explicit mention of the means used to validate the record.
- CPXe
- Common Picture eXchange Environment
- Cracker
- Cracker = Criminele Wikipedia)">hacker
- CRC
- Cyclic Redundancy Check
- Create records
- To make and set aside or receive and set aside records.
- Creation medium
- The physical carrier on which a record, made or received, is set aside, either for further action or reference.
- Creator
- The corporate body, family or person that created, accumulated and/or maintained records in the conduct of personal or corporate activity. Not be confused with collector.
- CRM
- 1- Cultural Resource Management 2 - Customer Relation Management
- Cryptografie
- Cryptography is the science of codes and ciphers. Cryptography has long been applied by banks and government and is an essential tool for electronic commerce. Cryptography can be used as the basis of an electronic signature.
- Culpoos delict
- Een strafbaar feit dat per ongeluk is begaan waarbij de overtreder verwijtbaar nalatig is geweest.
- Cultureel erfgoed
- Cultureel erfgoed is als containerbegrip niet uitsluitend is te objectiveren. In de meest basale vorm is cultureel erfgoed dat wat wordt bewaard en daarmee onderdeel wordt van ons individuele en/of collectieve geheugen. Echter, net zo min als ‘het’ geheugen bestaat, kan er sprake zijn van ‘de’ geschiedenis en dus van ‘het’ erfgoed. Bovendien worden objecten niet op eigen kracht cultureel erfgoed, maar doordat iemand er voor latere generaties een betekenis aan geeft die de oorspronkelijke functie en tijd overstijgt. Hoewel ook individuen generatieoverstijgende betekenissen kunnen toekennen gaat het bij cultureel erfgoed doorgaans om grotere verbanden: families, verenigingen, etnische groepen, steden en landen
[Raad voor Cultuur]Het samenhangend geheel van cultuurwaarden, die mensen op een eigen wijze in tijd en ruimte hebben toegepast om hun co-existentie kwalitatief te organiseren en vorm te geven en die men op een maatschappelijke waarde die zij vertegenwoordigen, handhaaft en doorgeeft aan volgende generaties.
[UNESCO vertaling] - Cultuur
- Een verzamelterm die betrekking heeft op de attitudes, visies, percepties, normen en waarden van (groepen) mensen.
- Current records
- Archiefbescheiden die nog regelmatig voor de uitoefening van taken door de archiefvormer (of diens directe rechtsopvolger) worden gebruikt, en daarom nog bij de administratie zelf worden bewaard.
- Custodial approach
- De opvatting dat archiefbescheiden, wanneer zij hun nut voor de administratie hebben verloren maar wel voor permanente bewaring in aanmerking komen, onder direct intellectueel, administratief en fysiek beheer van een archiefinstelling moeten worden gebracht. Een non-custodia! approach laat ruimte open om het fysiek (en deel van het admini-stratief) beheer elders te beleggen.
- Custody
- De verantwoordelijkheid voor de dagelijkse hoede voor archiefbescheiden, doorgaans gebaseerd op het fysiek in bezit hebben. The responsibility for the care of documents based on their physical possession. Custody does not always include legal ownership or the right to control access to records. The physical and legal control over the existence, authenticity, location and accessibility of records.
- CWW
- Company Wide Web
- ----Circulaire
- Brief aan meer dan een geadresseerde met dezelfde inhoud.
- --Culturele kwaliteit
- Kwaliteiten die als normen en waarden door de samenleving aan de daarbinnen operende organisaties en personen (actoren) min of meer opgelegd worden.
- --Classificatienummers
- Decimale coderingen
- ----Circulaire
- Brief aan meer dan een geadresseerde met dezelfde inhoud.
c
