Termen en begrippen

Dit is een termenlijst met begrippen uit het vakgebied van de informatiebeheerder en aanverwante vakgebieden.

Voor zover mogelijk wordt de onderlinge relatie tussen de begrippen aangegeven met verwijzingen.

Dit overzicht is in opbouw en dus niet compleet. Voor een completer overzicht zie de pagina die gaat over de proef met een thesaurus/taxonomie.

g
Gateway
Een combinatie van hardware en software die twee verschillende netwerken met elkaar verbindt. In online betalingssystemen worden gateways gebruikt om via Internet binnengekomen klantgegevens te kunnen verifi?ren op de gesloten datacircuits van creditcard bedrijven. See also: Hardware, Router, Software, Subject gateway
Geadresseerde
De naam van de organisatie of individu waaraan een record is geadresseerd. See also: Addressee
Gebruiker
Iedereen die op een of andere manier gebruik maakt van een informatiesysteem is een gebruiker.

Daarom is een indeling van gebruikers is niet eenduidig. Een gebruiker kan gelijktijdig tot verschillende klassen behoren.
1 ontwikkelaars tegenover niet-ontwikkelaars;
2 onervaren tegenover ervaren gebruikers;
3 gelegenheidsgebruikers en geregelde gebruikers en
4 primaire tegenover secundaire gebruikers See also: Abonnee, Toezichthouder, Verantwoordelijke
Gebruiksaanwijzing
Aanwijzing hoe men iets behoorlijk gebruiken moet, bij het voorwerp of de stof toegevoegd of behorend.
Gebruiksvriendelijkheid
Gebruiksvriendelijkheid is het gemak waarmee een gebruiker leert te werken met, invoer prepareert voor, en output interpreteert van een systeem of component.

Gebruiksvriendelijkheid is de mate waarin gebruikers op effectieve, efficiënte en bevredigende wijze toegang krijgen tot de functionaliteit van een systeem om hun specifieke doelen te bereiken.

Gebruiksvriendelijkheid is de effectiviteit, effici?ntie en tevredenheid waarmee bepaalde gebruikers specifieke doelen in bepaalde omgevingen bereiken. See also: Kwaliteit
Gedemilitariseerde zone
Een door een firewall gecreëerde plek in een computernetwerk waar een bedrijf computers stalt die met de buitenwereld communiceren, zoals servers die het e-mailverkeer afhandelen. See also: Firewall Synoniemen: Demilitarized Zone
Gedrag

Het geheel van dynamische en interactieve kenmerken van een (digitaal) archiefstuk bij de raadpleging en/of het gebruik ervan.

See also: Context, Functionaliteit, Inhoud, Structuur
Gegeven

Vastgelegde weergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat.

Ondeelbaar of samengesteld element waaraan een betekenis wordt of kan worden toegekend op zodanige wijze dat dit zowel door mensen als door machines kan worden overgebracht, geïnterpreteerd en/of verwerkt.

Een gegeven is een feit of een begrip uit de werkelijkheid in een vorm die geschikt is voor communicatie, interpretatie, en verwerking tot informatie door mens en machine.

See also: Informatie
Gegevens
Gegevens zijn feiten en begrippen, weergegeven in een vorm die geschikt is voor het communiceren, interpreteren en verwerken tot informatie, hetzij door de mens, hetzij door automatische middelen, dan wel door beide.
Gegevensbank
Een verzameling centraal beheerde, permanent opgeslagen gegevens, die op elk tijdstip voor verschillende toepassingen beschikbaar moet zijn. See also: Databank, Drielagen architectuur
Gegevensbanksysteem
Gegevensbank + DBMS (database management systeem)
Gegevensdrager
Materiaal waarop of waarin gegevens worden vastgelegd. See also: Medium, Pendrive
Gegevenselement
Een onderdeel van een gegeven dat op zichzelf geen feit, begrip of aanwijzing is.

Een combinatie van karakters of bytes, die verwijzen naar een onderscheiden informatieonderdeel, zoals naam, adres of leeftijd. See also: Format

Gegevensmagazijn
Het geheel van gegevens afkomstig uit basisregistraties dat gebruikt wordt voor de ondersteuning van de processen in de digitale loketten. See also: Administratie, Archief, Basisregistratie, Mid-office, Zakenmagazijn
Gegevensmodel
Met een gegevensmodel wordt het relevante gedeelte van de werkelijkheid omschreven. Een middel waarmee - de structuur van de gegevens kan worden aangegeven; - de restricties op de gegevens omschreven kunnen worden (constraints) en - de operaties op de gegevens gespecificeerd kunnen worden. See also: Canonical data model
Gegevensomzetting
Het volgens vaste regels veranderen van de presentatie van gegevens waarbij hun betekenis volledig behouden blijft.
Gegevensoverzetting
Het overbrengen van gegevens van de ene gegevensdrager op een andere zonder significante verandering van betekenis.
Gegevensverwerking
Elke bewerking of elk geheel van bewerkingen waaronder in ieder geval het verzamelen, vastleggen, ordenen, bewaren, uitwerken, wijzigen, opvragen, gebruiken, verstrekken door middel van doorzending, verspreiding, of enige andere vorm van terbeschikkingstellen, samenbrengen met elkaar in verband brengen, alsmede het afschermen, uitwissen of vernietigen van gegevens. See also: Archiefsysteem, Verwerking van gegevens, Verwerking van persoonsgegevens
Gegevensverzameling
Informatie of groep gegevens bijeengebracht ten behoeve van een bepaald doel.

Dit doel kan zijn een (bedrijfs)proces, een project, een onderzoek een opdracht, een bedrijfsproces, etc.

See also: Archief, Collectie, Databank
Gekwalificeerd certificaat
Een certificaat dat voldoet aan de eisen van de wet en is afgegeven door een certificatiedienstverlener die voldoet aan de eisen van de wet.
Geluidsdocument
Document dat gesproken woorden of andere geluiden bevat, die met behulp van apparaten hoorbaar kunnen worden gereproduceerd.
General Public License
GPL
Geo-informatie

Informatie over statische en dynamische objecten, reëel of virtueel, die ruimtelijk zijn te positioneren en te beschrijven.

See also: Geografisch informatiesysteem, GIS, GPS, Pandvlak
Geografisch informatiesysteem
GIS See also: Geo-informatie, GIS
Geordende en toegankelijke staat
Een samenstel van ontsluitingstechnische en toelichtende voorzieningen die te zamen bewerkstelligen, dat derden (vrijwel) zonder tussenkomst van de archiefvormer of beheerder/archivaris, ter beantwoording van een bepaalde vraag in elk geval de benodigde archiefbewaarplaatsen of archiefruimten, archieven of bestanden en archiefbestanddelen of bestanddeel gericht kunnen traceren en opvragen. See also: Kwaliteit, Vakinhoudelijke kwaliteit
Geordende staat
Toestand van een gegevensverzameling waarbij een logische structuur aanwezig is waardoor bij raadpleging de fysieke opslagstructuur transparant is. Toestand van een archief waarin de archiefbestanddelen zodanig zijn geordend, dat zij binnen een redelijke tijd kunnen worden gevonden. See also: Duurzame toegankelijkheid, Goede staat, Kwaliteit, Toegankelijke staat, Vakinhoudelijke kwaliteit
Geschakelde selectie
Selectie eerst op basis van het administratieve belang en daarbinnen op blijvend historisch belang. See also: Institutionele selectie, Parallelle selectie, Selectie
Geschrifbescherming

Elk geschrift, of dat nu origineel is of niet, is auteursrechtelijk beschermd tegen kopiëren als de maker van het geschrift de bedoeling had het te publiceren.

See also: Auteursrecht, Citaatrecht
Geschrift
Iedere drager van verstaanbare leestekens die -in onderling verband- een gedachteninhoud vertolken. See also: Afschrift, Concept, Document, Expeditie, Grootboek, Instructie, Lijst, Memorie, Nota, Programma, Redactionele vorm, Reglement, Staat, Wissel
----Grosse

1. Expeditie van een akte .
2. Authentiek afschrift of authentiek uittreksel van een akte in de vorm waarin deze aan de belanghebbende partij of partijen wordt uitgereikt.

See also: Authentiek afschrift, Authentiek uittreksel, Expeditie
GFO
Gemeentelijk functioneel ontwerp See also: GFO-zaken
GFO-zaken

Een standaard voor gegevensontsluiting binnen gemeenten.

Het GFO-Zaken beschrijft de set van gegevens – sleutelgegevens – die als standaard geldt om centraal de basiskenmerken van een ‘zaak’ te kunnen verzamelen en om gegevens uit verspreide informatiesystemen te kunnen halen.

Een zaak is bijvoorbeeld een aanvraag voor een vergunning of een uitkering. Het GFO-Zaken geeft antwoord op de vraag om welke sleutelgegevens het ten minste gaat, definieert deze en geeft de technische specificaties. Het GFO-Zaken vormt zo een belangrijke leidraad voor procesontwerpers en softwareontwikkelaars.

See also: GFO, Sleutelgegevens, Standaard, Zaak, Zaaktype, Zakenmagazijn
Gids
Naslagwerk in alfabetische, chronologische of systematische volgorde ter identificatie en localisering van personen, corporaties, voorwerpen, instellingen of plaatsen. See also: Archiefgids, Handboek, Index, Inhoudsopgave, Kennisatlas, Naslagwerk, Redactionele vorm
Gigabyte

1024 megabytes = 1073741824 bytes

See also: Byte, Megabyte
GIS

Programma voor het beheren en bewerken van geografische informatie.

Met dit systeem kan administratieve en geometrische informatie (ook wel vastgoedinformatie) worden gecombineerd in een presentatie.

Er kan dus een gebied op een kaart worden geselecteerd, waarna er allerlei informatie over dat gebied verschijnt. Zo wordt bijvoorbeeld in één oogopslag duidelijk hoeveel industriële bedrijven zich in een bepaald gebied bevinden.

See also: Geo-informatie, Geografisch informatiesysteem, Informatiesysteem, Toepassingsprogrammatuur
Glossarium
Lijst van niet courante woorden in een zekere Wikipedia)">taal en veelal behorend tot een bepaald vakgebied, voorzien van een verklaring. See also: Lijst, Micro-informatie, Redactionele vorm, Taxonomy, Thesaurus, Trefwoordensysteem, Vocabularium, Woordsysteem Synoniemen: Glossary
Goede staat
  • De techniek voor verwerking van informatie is zodanig dat veilige bewaring (langdurig) mogelijk is (authenticiteit, duurzaamheid) en dat informatie altijd leesbaar is (leesbaarheid).
  • Goede staat is een zodanige materiele staat van informatiedrager en daarop vastgelegde informatie, alsmede een zodanige materiele verzorging, dat raadpleging door onderzoekers nu en in de toekomst mogelijk blijft.
  • Toestand van documenten, waarin deze bestaan uit voldoende duurzame materialen, in voldoende duurzame verpakking en onbeschadigd zijn, dan wel deze zo nodig in een zo veel mogelijk overeenkomstige toestand zijn gebracht, en waarbij deze zonder waarneembare schadelijke gevolgen kunnen worden geraadpleegd.
  • Zodanige toestand van de gegevensdrager dat de daarop vastgelegde gegevens gedurende de vastgestelde bewaartermijn tot informatie kunnen worden verwerkt.
See also: Geordende staat, Kwaliteit, Materiele staat, Toegankelijke staat, Vakinhoudelijke kwaliteit
Governance

Het waarborgen van de onderlinge samenhang in de wijze van sturen beheersen en toezichthouden van een overheidsorganisatie, gericht op een efficiënte en effectieve realisatie van beleidsdoelstellingen, alsmede het daarover op een open wijze communiceren en verantwoording afleggen ten behoeve van belanghebbenden.

See also: ABBB, Duurzame transparantie
GPS
Global Positioning System. Een netwerk van tenminste 24 satellieten van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Met GPS kan overal ter wereld genavigeerd worden, al wordt in oorlogsgebieden de nauwkeurigheid van het systeem soms kunstmatig verlaagd. See also: Geo-informatie Synoniemen: Global Positioning System
Grafiek
Document dat kwantitatieve gegevens weergeeft in lijnen, vlakken en symbolen. See also: Document, Redactionele vorm
Granulariteitsbepaling
Het vaststellen van de omvang van activiteiten
Graphic
A representation of an object or outline of a figure, plan, or sketch by means of lines; a representation of an object formed by drawing.
Grey hat
Hackers die niet eenvoudig zijn in te delen als white dat of black dat. Grey hats zijn hackers die, in tegenstelling tot white hats, zich niet altijd aan de wet houden. Ze doen dat echter niet uit winst bejag, zoals black hats, maar uit persoonlijke overtuiging of morele overwegingen. See also: Black hat, Hacker, Scriptkiddy
Grid computing
De techniek waarbij meerdere systemen worden verenigd tot een virtueel systeem ongeacht het onderliggende hardware en/of software platform. See also: Botnet
Groep van belanghebbenden
Elke groep van organisaties, instanties, afdelingen of personen die een bepaald belang delen. See also: Actor
Grootboek
Een grootboek is een geschrift, waarin bezittingen en schulden onder hoofden van rekening worden geboekt. See also: Geschrift, Redactionele vorm
Gutmann-methode
Bijzonder grondige methode om informatie te wissen, en wel door deze 35 keer (!) te overschrijven met zinloze informatie. See also: Vernietiging
--Gecontroleerde trefwoordenlijst
Een gesloten lijst van termen of aanduidingen, zoals afkortingen van de namen van steden of landen, of de namen van de diverse cartografische projecties. See also: Encoding scheme, Thesaurus, Trefwoordensysteem
----Grosse

1. Expeditie van een akte .
2. Authentiek afschrift of authentiek uittreksel van een akte in de vorm waarin deze aan de belanghebbende partij of partijen wordt uitgereikt.

See also: Authentiek afschrift, Authentiek uittreksel, Expeditie
drm_button
archiefforum

Join the Blue Ribbon Online Free Speech Campaign
Join the Blue Ribbon Online Free Speech Campaign!