Termen en begrippen

Dit is een termenlijst met begrippen uit het vakgebied van de informatiebeheerder en aanverwante vakgebieden.

Voor zover mogelijk wordt de onderlinge relatie tussen de begrippen aangegeven met verwijzingen.

Dit overzicht is in opbouw en dus niet compleet. Voor een completer overzicht zie de pagina die gaat over de proef met een thesaurus/taxonomie.

m
Maatschappelijke objecten
Elke eenheid van beheer die activiteiten uitoefent, gericht op het voortbrengen van goederen ten behoeve van en/of het verlenen van diensten aan derden. See also: Actor, Rechtspersoon
Machine readable
Information in a form that can only be processed directly by an electronic device or computer, usually in the form of magnetic or electronic impulses. See also: Machine readable records/archives, MLG
Machine readable records/archives
Records/archivess usually in code, recorded on a medium such as magnetic disk, magnetic tape, or punced card, whose contents are accesible only by machine and organized in accordance with the principle of provenance, as distinct from data archives. See also: Machine readable, MLG
Macroselectie
De methode van selekteren waarbij beslissingen worden genomen over het al dan niet bewaren van de gehele neerslag van het handelen van een archiefvormend orgaan. Selektie op het niveau van archiefvormers. Methode van selectie waarbij een of meer gehele archiefafdelingen van een archief voor hetzij blijvende bewaring, hetzij vernietiging wordt aangewezen. See also: Institutionele selectie, Microselectie, Selectie
Magazijnstaat
Een magazijnstaat van een archiefbewaarplaats is een opsomming van de, daarin aanwezige archieven, fondsen en verzamelingen in de volgorde, waarin zij zijn opgesteld . See also: Redactionele vorm
Magneetkaart
Plastic kaarten waarop een magnetische laag is aangebracht met daarin informatie, zoals bijvoorbeeld bankpassen.
Mailbom
Een DoS-aanval waarbij dusdanig grote hoeveelheden e-mail worden verstuurd dat de computer die voor het slachtoffer het e-mailverkeer afhandelt, overbelast raakt. Bestaan in twee vormen.

De eerste versie stuurt een aantal (tientallen, honderden of zelfs duizenden) e-mailberichten van een fictieve afzender naar het e-mailadres van een slachtoffer.
De tweede versie is nog venijniger: het abonneert het slachtoffer op enkele honderden mailinglists; waardoor deze wordt overspoeld met berichten. See also: Denial of Service

Mailserver
Server die het e-mailverkeer afhandelt voor bijvoorbeeld een internetaanbieder, bedrijf of instelling. See also: Open relay, Server
Malware
Zeer schadelijke vormen van spyware. See also: Key logger, Spyware
Management
Een samenstel van activiteiten sturen, beheersen, toezicht houden en verantwoorden, waarbij de accenten worden gelegd afhankelijk van de functie en de positie van de manager.
Mandaat

Document uitgaande van een organisatie of functionaris met gezag bekleed aan een persoon, groep personen of organisatie, dat de delegatie van een taak of bevoegdheid omvat.

Bevelschrift aan een afgevaardigde tot een bepaald stemgedrag.

Bevelschrift aan een comptabele functionaris om een geldsom te innen of uit te betalen.

De bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen.

See also: Accreditatie, Instructie, Redactionele vorm
Map
Middel om documenten die logisch bij elkaar horen fysiek bijeen te houden. In documentaire software wordt de map als symbool gebruikt met hetzelfde doel. See also: Dossier, Omslag, Pak, Uiterlijke vorm
Mapping
Het systematisch vergelijken van termen in verschillende schema's, om de mate van overeenkomst of verschil te bepalen. See also: Concordans, XCL
Maquette
Niet-digitaal model van een bebouwd gebied, een gebouw of een deel van een gebouw of interieur.
Markup Language
Structuurtaal Synoniemen:
Marquette
Niet-digitaal driedimensionaal model van een bebouwd gebied, een gebouw of een deel van een gebouw of interieur. See also: Model
Mashup
Een mashup is een combinatie van twee of meer bronnen die informatie toegankelijker, vermakelijker of nuttiger maakt.

De bekendste combinaties worden aangeboden met het gratis te gebruiken Google Earth, dat al door meer dan 110 miljoen unieke gebruikers werd gedownload.

A mashup is a website or application that combines content from more than one source into an integrated experience. It is generally created as a critique or commentary on an existing work or product.

Content used in mashups is typically sourced from a third party via a public interface or API, although some in the community believe that only cases where public interfaces are not used count as mashups. Other methods of sourcing content for mashups include Web feeds (e.g. RSS or Atom) and JavaScript. See also: ATOM, Koppelen, RSS, Syndicatie

Materiele staat
Fysische en chemische gesteldheid van gegevensdragers en daarop vastgelegde gegevens en hun verpakking. See also: Goede staat, Kwaliteit
Media Type
The material and/or environment on which information is inscribed (e.g., microform, electronic, paper).
Medium
A physical carrier. The physical material, container, and/or carrier in or on which information is recorded (i.e., clay tablet, papyrus, paper, parchment, film, magnetic tape). See also: Gegevensdrager
Meervoudig gebruik
Maar één keer gegevens aanleveren aan een overheid, die ze vervolgens meerdere keren gebruikt. De overheid vraagt op die manier niet meer aan burgers en bedrijven dan strikt noodzakelijk is. Dat voorkomt irritatie én onnodige administratieve rompslomp. Bovendien zorgt het voor verbetering van de dienstverlening aan burgers en bedrijven. See also: Aantekening, Eenmalige gegevensverstrekking, meervoudig gebruik, Hergebruik, No wrong door
Megabyte

1024 kilobytes 1048576 bytes.

See also: Byte, Gigabyte, Kilobyte Synoniemen: Mb
Membra disiecta
Onderdelen van charters en andere perkamenten documenten die gebruikt werden ter versteviging van delen en banden, al of niet nog van tekst en/of afbeeldingen voorzien. See also: Band, Charter, Deel
Memex
A device in which an individual stores all his books, records, and communications, and which is mechanized so that it may be consulted with exceeding speed and flexibility. See also: Duurzame toegankelijkheid, Hardware, Semantisch web, Software
Memorie
Een memorie is een geschrift, houdende een beschouwing of verhandeling over een bepaald onderwerp. See also: Geschrift, Redactionele vorm
Message digest
A compact 'distillate' of your message or file checksum. It represents your message, such that if the message were altered in any way, a different message digest would be computed from it
Meta computing
Een vorm van gedistribueerde gegevensverwerking waarbij individuele, heterogene computersystemen met elkaar zijn verbonden via een netwerk, het 'grid', zodat het zich gedraagt als een enkel virtueel systeem.
Meta-blogging
Op een weblog berichten schrijven over blogging. See also: Weblog
Metadata
Met het begrip metadata worden gegevens bedoeld over objecten die kunnen worden gebruikt bij een omvangrijke hoeveelheid beheershandelingen Er zijn metadata op het terrein van toegankelijkheid, context, authenticiteit en beheer met duurzaamheid.
  • Gestructureerde gegevens over objecten die kunnen worden gebruikt ter ondersteuning van de verschillende beheershandelingen.
  • Structured data about resources that can be used to help support a wide range of operations.
  • Any structured information that describes and/or allows us to find, manage or control other information.
  • Data describing stored data: that is, data describing the structure, data elements, interrelationships, and other characteristics of electronic records. Record profile data.
  • Information about the data itself, for example its context and relationships with other documents which is necessary to render that data (meaningless in isolation) understandable and into records.
  • Gegevens over gegevens. In documentaire systemen: gegevens over documenten en hun ontstaan.
  • Alle gegevens die betrekking hebben op de verschijningsvorm en de structuur van het archiefstuk nodig om dit op juiste wijze te kunnen gebruiken, dan wel alle gegevens over het gebruik van het archiefstuk en de rol ervan in het uitvoeringsproces van een taak of functie.
  • Elke vorm van gestructureerde informatie waarmee andere informatie wordt beschreven. Meta informatie wordt gebruikt voor ontsluiting, beheer en toezicht.
See also: Context, Context informatie, EXIF, Inschrijven, Ordeningselement, Profile, Recordkeeping metadata, Webmetadata
Metadata systeem
Subsysteem van het archiefsysteem. Het geheel van metadata met bijbehorende methoden en middelen. See also: Metadatabibliotheek
Metadatabibliotheek
Een vastgesteld overzicht van metadata-elementen die voor een organisatie van belang zijn. See also: Abonnee, Metadata systeem, Metadataverzameling Synoniemen: Metadataregister
Metadataverzameling
Een bepaalde verzameling metadata-elementen. See also: Metadatabibliotheek
Metagegevens
Gegevens die context, inhoud en structuur van archiefbescheiden en hun beheer door de tijd heen beschrijven.
Metamorfisch virus
Geavanceerde variant op een polymorfisch virus. Is daardoor lastiger te herkennen en dus te bestrijden. See also: Polymorfisch virus, Virus
Metataal
Een metataal, is een taal waarin we andere, nieuwe coderingstalen kunnen beschrijven. See also: Informatietaal, Objecttaal, Ontsluitingstaal, RDF, Semantisch web, Taal, XML Synoniemen:
Methode

1 vaste wel doordachte manier van handelen om een bepaald doel te bereiken
2 ..
3 ..
4 wijze van handelen bij een wetenschappelijk onderzoek

Methodologie
Leer van te volgen methoden (bij onderzoek of onderwijs)
Micro-informatie
Informatie die slechts te vatten is in zeer gespecialiseerde notaties, termen of descriptoren See also: Glossarium, Ordeningselement
Microselectie
Methode van selectie waarbij gehele archiefbestanddelen binnen een archiefafdeling voor hetzij blijvende bewaring, hetzij vernietiging worden aangewezen. See also: Macroselectie, Selectie
Microthema
Onzelfstandig deelonderwerp behandeld als zelfstandig deelonderwerp Synoniemen: Deelonderwerp
Mid-office
Een architectuurconcept dat zich bevindt tussen de front- en backoffice.

De frontoffice is de presentatielaag van een organisatie naar de buitenwereld. Onderdelen van de frontoffice zijn een callcenter, website en balie. De backoffice is het hart van de organisatie. Hier spelen zich processen af die onzichtbaar zijn voor de buitenwereld. Het verwerken van gegevens bijvoorbeeld. De midoffice fungeert als koppelvlak tussen de verschillende front- en back-officesystemen.

De schakel tussen gegevens waarvoor burgers bij een overheid aankloppen (frontoffice) en de informatie die wordt verzameld binnen afdelingen van de overrheidsorganisaties (backoffice). See also: Backoffice, Dienstverleningsconcept, Front-office, Gegevensmagazijn, Informatie architectuur, Koppelvlak Synoniemen: midoffice

Middelen
Onderdelen voor de ondersteuning van de doelstelling van een organisatie in de vorm van personeel, financi?n, organisatie, juridische zaken, informatie, WIkipedia) ">automatisering, aanschaffingen en huisvesting.
Middleware
Software met een functie tussen applicatie en platform. Over het algemeen zorgt middleware ervoor dat verschillende programma's met elkaar kunnen praten See also: Koppelvlak, Software, Steganografie
Migratie
Handeling waarbij archiefbescheiden worden overgezet van het ene systeem naar het andere, met behoud van hun authenticiteit, integriteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid. Het overzetten van gegevens naar een ander platform. Proces waarbij archiefdocumenten worden overgezet van het ene systeem naar het andere, met behoud van hun authenticiteit, integriteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid. Handeling waarbij archiefbescheiden worden overgezet van het ene systeem naar het andere, met behoud van hun authenticiteit, integriteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid. See also: Converteren
Minimalist approach
De benadering bij het afbakenen van archieven, waarbij het niveau van de archiefvormer zo laag mogelijk wordt gekozen. Bijvoorbeeld: niet het archief van een heel ministerie, maar van een directie.
Minuut
Een minuut is de vastgestelde versie van een geschrift waarnaar de expeditie of het net-exemplaar wordt opgemaakt. See also: Brievenboek, Net, Nieuwe minuut, Ontwikkelingsstadium
Missive
Een missieve is een ambelijke brief. See also: Brief, Redactionele vorm
MLG

Een MLG is een gegevensverzameling in digitale vorm op magnetische - of optische drager die uitsluitend met technische hulpmiddelen interpreteerbaar en begrijpelijk gemaakt kan worden. Tot een MLG worden gerekend:

a. gegevens;

b. dragers van gegevens;

c. apparatuur (hardware) en d. programmatuur (software).

See also: Informatie-object, Machine readable, Machine readable records/archives Synoniemen: Machine leesbare gegevens, Machine leesbare gegevensbestanden
Moblog

De term is een samensmelting van mobile en weblog, ofwel mobiel bloggen. Het is een soort fotoblog, waarbij de foto meestal wordt gemaakt met een mobiele telefoon. De kracht van een moblog is het zeer snel — in real time — plaatsen van foto’s.

See also: Bedrijfsweblog, Edublog, Superblog, Weblog
Mode of transmission
The method by which a record is communicated over space or time.
Model
Een typologie of taxonomie van het vak Het gereedschap dat ons ter beschikking staat om de werkelijkheid te beschrijven. See also: Abstractie, Marquette
MOF
Meta Object Facility
Moment
Het aspect van tijd, het proces van de archieffunctie, de stadia van de gegevens, de processen van het archiefsysteem, faseringen etc, Synoniemen:
Monografie
Verhandeling over een enkel onderdeel van een wetenschap of over een bepaald feit of een bepaald figuur.
MoReq
Model Requirements for the Management of Electronic Records See also: DoMEA Synoniemen:
MP3
Een standaard voor compressie van digitale muziek behorende bij de video-standaard MPEG-1. MP3 is vooral populair is geworden als middel om muziek over het internet te versturen. See also: Compressie
MP3 blog
Een weblog die te downloaden muziek in MP audioformaat host. See also: Weblog
MPEG

Een industriële overleggroep die standaarden afspreekt voor het comprimeren (tot minder bits terugbrengen) van digitale video- en geluidsinformatie.

  • MPEG-1 en 2 zijn voor video bedoeld,
  • MPEG-2 wordt bijvoorbeeld gebruikt voor DVD.
  • MPEG-3 wordt overgeslagen.
  • MPEG-4 is een video-standaard waarmee bv. videobeelden onder meer naar mobiele 'telefoons' gestuurd kunnen worden.
Multichanneling
Communicatie via meerdere kanalen, bijvoorbeeld via de telefoon, e-mail, post en de balie.
Munimenta

Bewijsstukken , geschriften inhoudende bewijsstukken tot regtvaardiging ende versterking van ieders regt.

See also: Archiefbescheiden, Bewijsmiddelen
drm_button
archiefforum

Join the Blue Ribbon Online Free Speech Campaign
Join the Blue Ribbon Online Free Speech Campaign!