Termen en begrippen

Dit is een termenlijst met begrippen uit het vakgebied van de informatiebeheerder en aanverwante vakgebieden.

Voor zover mogelijk wordt de onderlinge relatie tussen de begrippen aangegeven met verwijzingen.

Dit overzicht is in opbouw en dus niet compleet. Voor een completer overzicht zie de pagina die gaat over de proef met een thesaurus/taxonomie.

p
Packet sniffer
Programma dat in staat is om pakketjes informatie die computers over een netwerk met elkaar uitwisselen, op te vangen en door te spitten op voor een Wikipedia)">hacker nuttige informatie. See also: Hacken, Software
Pak
Een pak is een omvangrijk aantal bescheiden, bijeengehouden door een daaromheen gevouwen blad papier. See also: Map, Uiterlijke vorm
Pandvlak
Een vlak op een kaart dat de omtrek van de bebouwing op een perceel aangeeft. See also: Geo-informatie, Kaart
Panopticon

The Panopticon is a type of prison building designed by English philosopher Jeremy Bentham in the late eighteenth century. 

The concept of the design is to allow an observer to observe (- opticon) all (pan-) prisoners without the prisoners being able to tell if they are being observed or not, thus conveying a "sentiment of an invisible omniscience." 

Geobserveerd zonder dat je weet dat je wordt geobserveerd.

See also: Datamining, Privacy, Veiligheidscommunisme Synoniemen: Big brother
Paraaf
  • pennetrek, krul als toevoegsel bij een handtekening (ter voorkoming van nabootsing)
  • handtekening die alleen bestaat uit de beginletters van de naam ter waarmerking van inlassingen of bijvoegingen in akte, als teken dat een stuk gelezen is.
See also: Handtekening, Nieuwe minuut, Pennestreek, Pennetrek, Waarmerk
Paradigma
  • Een complex geheel van opvattingen, methoden en vraagstellingen, dat de wetenschappelijke gemeenschap van een bepaald tijdvak een idee geeft van wat de belangrijke vragen zijn, en hoe die opgelost moeten worden.
  • Een paradigma is het referentiekader van waaruit wij de werkelijkheid interpreteren.
Paraferen
Het tekenen van een document door een daartoe bevoegde functionaris ten teken dat deze het document akkoord bevonden heeft. See also: Waarmerken
Parallelle selectie
Selectie met onafhankelijke toepassing van administratieve en culturele waardebepaling. Na toepassing van deze methode ontstaat een tweetal lijsten van bescheiden die al dan niet in meer of mindere mate samenvallen. See also: Geschakelde selectie, Institutionele selectie, Selectie
Passphrase
A series of keystrokes that allow exclusive access to your private key which you use to sign and decrypt e-mail messages and file attachments. See also: Autorisatie
Patch
Reparatieprogramma, bedoeld om fouten in software te herstellen. Patches worden onder meer gebruikt om schade door exploits te voor komen. See also: Exploit, Software
Paternosterkast
Archiefkast met laden die aan elkaar gekoppeld zijn. Het is mogelijk met een mechaniek de juiste lade voor te zetten. See also: Archiefkast, Dossierkast, Loketkast
PDF
Portable document format. See also: XPS Synoniemen:
PDF/A
PDF for Long-term Preservation Synoniemen: ISO 19005-1
Peer to peer
De techniek waarbij elk platform zich zowel als client als server kan gedragen. See also: Webservices Synoniemen: P2P
Pendrive
Opslagmedium dat meestal niet groter is dan een aansteker en voorzien is van flashgeheugen. See also: Flashgeheugen, Gegevensdrager Synoniemen: USB-stick
Pennestreek
Haal, trek met een pen; (gez) met een pennestreek, door een enkel besluit van een machthebber. See also: Paraaf, Pennetrek
Pennetrek
1 pennestreek;
2 tekening die met een ononderbroken pennetrek is gemaakt. See also: Paraaf, Pennestreek, Waarmerk Synoniemen: Pennestreek
Permutatie
Ingang maken op de niet-ingangselementen van een complexe indexterrn in de ontsluitingsmethode See also: Verdubbeling, Verwijzing, Zoekleiding
Persistent identifier

Duurzame verwijzingen naar een publicatie waarmee een exemplaar gevonden kan worden, ook wanneer de locatie ervan ondertussen veranderd is.

See also: ARK, DOI, Duurzame toegankelijkheid, Handle, Namespace, URI
Personal domain
The domain in which an individual (possibly a writer in company with a secretary or other document preparation or presentation specialist) works with a new document, including something possibly obtained from other sources, e.g. electronic list servers, in personal or shared information management spaces.
Persoonlijk archief
Een persoonlijk archief is het geheel der bescheiden, ontvangen of opgemaakt door een bepaald persoon handelend als partikulier en naar hun aard bestemd om onder hem te berusten. See also: Archief, Familiearchief, Handakten, Weblog
Persoonlijke internet pagina
Een internet-pagina bij de overheid die burgers zelf kunnen inrichten (voorheen e-dossier).

Het is de bedoeling dat op deze pagina persoonlijke gegevens en informatie komen te staan over alle lopende contacten van de burger met de overheid. Eigen gegevens die daarbij van belang zijn, worden zo langs één weg toegankelijk en kunnen makkelijker meervoudig gebruikt worden. Een PIP kan verder worden gebruikt om persoonlijke voorkeursopties in te stellen voor het ontvangen van bijvoorbeeld attenderingen en statusberichten van de overheid. In de zomer van 2005 is op rijksniveau besloten het streefbeeld van een PIP in een stapsgewijs, geleidelijk realisatietraject aan bestuurlijke partners voor te leggen. See also: PIP Synoniemen: e-dossier PIP

Persoonsgegeven
  • Een gegeven dat herleidbaar tot een individueel natuurlijk persoon
  • Elk gegeven betreffende een geidentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon
See also: Persoonslijst, Politieregister
Persoonslijst
Het geheel van gegevens van één persoon in de basisadministratie. See also: Aktualiseren, Basisregistratie, Lijst, Persoonsgegeven
Petabyte
1024 terabytes = 1125899906842624 bytes. See also: Exabyte
Petitie
Een verzoekschrift ondertekend door een groep personen met een politiek of maatschappelijk doel.
PGP
Een programma dat computerbestanden versleutelt, opdat buitenstaanders de inhoud niet kunnen zien. De versleuteling is niet ingewikkeld genoeg om er staatsgeheimen veilig mee over het internet te kunnen sturen, maar wel goed genoeg voor iets minder veiligheidskritische bestanden.
Pharming
Variant op phishing. Vorm van digitale oplichting waarbij een internetgebruiker bij het invoeren van het adres van een bepaalde website op een geheel andere pagina terechtkomt dan hij bedoelde. See also: Hacken, Phishing, Spam scam
Phishing
Vorm van digitale oplichting waarbij een internetgebruiker een vervalste e-mail ontvangt, met links waarmee hij terechtkomt op een vervalste site. See also: Hacken, Pharming, Spam, Spam scam
Phreaker
Een Wikipedia)">hacker die zich heeft gespecialiseerd in telefonie. See also: Hacker
Physical control
Het geheel van activiteiten gericht op het fysiek voortbestaan van archiefbescheiden. Fysiek beheer omvat bescherming tegen verlies, plaatsing in depots, conservering, restauratie, conversie etc. The control established over the physical aspects (such as format, quantity or location) ofdocuments in the physical custody of a records centre or archives.
Ping
In weblogverband een systeem dat ervoor zorgt dat een nieuw artikel opgemerkt wordt door ping centrales’. De weblogsoftware stuurt zelf een ping uit, waardoor bijvoorbeeld gespecialiseerde zoekmachines weten waar zij nieuwe postings kunnen indexeren. See also: ATOM, RSS, Syndicatie, Weblog
Ping of Death
Een DoS-aanval waarbij een scriptkiddie op afstand computers kon laten vastlopen. See also: Denial of Service, Scriptkiddy
PIP
Persoonlijke internet pagina See also: Persoonlijke internet pagina
PKI
Een samenstel van architectuur, techniek, organisatie, procedures en regels, gebaseerd op public key cryptografie. Het doel is het hiermee mogelijk maken van betrouwbare elektronische communicatie en betrouwbare elektronische dienstverlening. See also: Elektronische handtekening, Public Key Infrastructure Synoniemen: Public Key Infrastructure
Plaatsingslijst

Staat van beknopte omschrijvingen van archiefbestanddelen in de volgorde waarin zij materieel zijn gerangschikt, onder opgave van hun vindplaats.

Een plaatsingslijst is een staat waarin, per onderdeel of verpakkingseenheid van een archief, enige informatie over de inhoud daarvan globaal is weergegeven, en die is ingericht zonder expliciete indelingssystematiek of (chrono)logische rangschikking, in een volgorde parallel aan de opstelling ven het archief in de bewaarplaats.

See also: Lijst, Redactionele vorm Synoniemen: Plaatsinglijst
Plaintext
Normal, legible, unencrypted, unsigned text.
Plakkaat
Een plakkaal is een voor algemene bekendmaking bestemde verordening, uitgevaardigd onder een opgedrukt zegel. See also: Redactionele vorm
Plan
1. Besluit waarbij toekomstige beschikkingen aan voorwaarden worden gebonden. 2. Document waarin een te volgen handelwijze wordt aangegeven. Beschrijving van voorgenomen activiteiten over een bepaalde periode. See also: Ordeningsplan, Redactionele vorm
Plannen
Plannen is het ordenen van wat bereikt moet worden.
Platform
Geheel van apparatuur en besturingsprogrammatuur waarop de toepassingsprogrammatuur werkt
Plattegrond
Tekening op schaal van de orthogonale projectie op een grondvlak van een ingericht of bebouwd gebied, een gebouw of een deel van een gebouw. See also: Redactionele vorm
Podcasting
Podcasting is een vorm van bloggen, maar dan via audio. Standaard wordt daarvoor het MP3 formaat gehanteerd. See also: Weblog Synoniemen: Podcast
Politieregister
Een samenhangende verzameling van op verschillende personen betrekking hebbende persoonsgegevens
- die langs geautomatiseerde weg wordt gevoerd of met het oog op een doeltreffende raadpleging van die gegevens systematisch is aangelegd, en
- die is aangelegd ten dienste van de uitvoering van de politietaak; See also: Persoonsgegeven, Register
Polymorfisch virus
Deze virussen veranderen zichzelf hij het vermenigvuldigen volgens een strak, voorgeprogrammeerd regime. Het ‘kindje’ mag dan qua computercode niet lijken op de ‘vader’, maar qua gedrag en werkwijze zijn ze exact hetzelfde. See also: Metamorfisch virus, Virus
Portblocker
Programma dat een aantal Internet communicatiepoorten kan afsluiten. Daarmee zijn onder meer nukes en verkeer van Bakdoor Trojan Horses af te vangen.
Post-custodial
De benadering van archiefbeheer waarbij een archief niet noodzakelijk ook fysiek in ??n bepaalde archiefbewaarplaats behoeft te berusten. In ruimere zin: het beschouwen van een archief als een logische entititeit, in plaats van als een fysieke verzameling documenten.
Postcoördinatie

De relaties tussen de verschillende elementen van het onderwerp worden in de zoekfase gelegd

See also: Doorzichtponskaart, Onderwerpselement, Precoördinatie, Randponskaart, Unitermkaart, Zoekfase
Posting
Een notitie, aantekening, opmerking, bijdrage, artikel etc. die is geplaatst op een website, in een weblog of als e-mail in een mailinglist. See also: Aantekening, Track, Website
Pragmatika
Instrument waarmee goede praktijkvoorbeelden aan elkaar kunnen worden gekoppeld. See also: Best practice
Precisie
De mate waarin binnen een zoekresultaat niet-relevante documenten aanwezig zijn. See also: Recall, Vangst
Precoördinatie

De relaties tussen de verschillende elementen van een onderwerp worden in de bewerkingsfase gelegd; de op deze wijze ontstane combinatie van onderwerpselementen wordt daarbij als een complexe indexterm opgenomen in de ontsluitingsmethode

See also: Indexterm, Onderwerpselement, Ontsluitingsmethode, Postcoördinatie
Presentation features
A set of perceivable features (graphic, aural, visual), generated by means of encoding and program instructions, and capable, when used individually or in combination, to present a message to our senses. Presentation features include overall presentation and specific presentation features.
Preservation
The processes and activities which stabilize and protect cultural heritage materials so that they will be permanent and durable, or as long-lasting as it is possible to make them. Synoniemen: Preservering
Preservering
Proces van het archiefsysteem. Het geheel van activiteiten gericht op de zorg voor de technische en intellectuele behoud van archiefdocumenten. Preservering omvat activiteiten zoals opslag, bewaring, conservering, restauratie, conversie en migratie. See also: Long term preservation
Prestatie-indicator
Een meetbare grootheid die een aanwijzing geeft voor de geleverde kwaliteit. Hierbij valt te denken aan de bereikbaarheid van de helpdesk, het aantal klachten, de beschikbaarheid van applicaties en systemen of de beschikbaarheid van het netwerk. See also: Kwaliteit
Prestatiemeting
Containerbegrip voor het toepassen van een systeem ter meting van kengetallen of indicatoren.
Pretty good privacy
Een programma dat computerbestanden versleutelt, opdat buitenstaanders de inhoud niet kunnen zien. De versleuteling is niet ingewikkeld genoeg om er staatsgeheimen veilig mee over het internet te kunnen sturen, maar wel goed genoeg voor iets minder veiligheidskritische bestanden. Synoniemen: PGP
Primaire inventaris
Een primaire inventaris is een systematisch ingedeeld geheel van beschrijvingen van de bestanddelen van een archief, waarvan de indelingssytematiek expliciet is, en dat minimaal is voorzien van (institutioneel-) historische toelichting betreffende de archiefvormer, van een gebruiksaanwijzing en van een inhoudsopgave.
Primaire term
Term die wordt begrepen zonder dat die exact kan worden gedefinieerd;
Term die niet of nauwelijks afleidbaar is uit iets anders. See also: Term
Primitieve term
Primitieve termen zijn termen die worden begrepen zonder dat die exact kunnen worden gedefinieerd.
Printing on demand
POD
Priority of transmission
Indication of the priority in which a record is to transmitted.
Privaatrecht
Het geheel van rechtsregels dat de rechten van bijzondere personen en zaken in hun onderlinge verhoudingen betreft, in tegenstelling tot het publiek recht dat de Staat als zodanig betreft en de zorg voor de openbare belangen. Het privaatrecht omvat het burgerlijk recht, het handelsrecht en het burgerlijk procesrecht
Privacy
Privacy is niet alleen de afwezigheid van informatie over ons zelf bij anderen, het is vooral de zeggenschap die wij over onze persoonsgegevens hebben. Privacy is the claim of individuals, groups or institutions to determine for themselves when, how and to what extend information about them is communicated. See also: Openbaarheid, Panopticon, Veiligheidscommunisme
Privacy-enhancing technologie
PET
Private key
The secret portion of a key pair-used to sign and decrypt information. A user's private key should be kept secret, known only to the user.
Private keyring
A set of one or more private keys, all of which belong to the owner of the private keyring.
Privatisering
De situatie, waarbij de taken van een archiefvormend onderdeel geheel of gedeeltelijk worden overgedragen aan een ander rechtspersoon dan bedoeld in artikel 1 boek 2, Burgerlijk Wetboek. See also: Opheffing, Verzelfstandiging
Procedural context
The business procedure in the course of which the record is created.
Procedure
Gespecificeerde wijze voor het uitvoeren van een activiteit.

Elke expliciet vastgelegde werkinstructie voor personen of organen voor de uitvoering van hun taak binnen een informatiesysteem.

In general, the body of written and unwritten rules governing the conduct of a transaction, or the formal steps undertaken in carrying out a transaction. In particular, the legislative machinery set up to carry out a given transaction.

See also: Specificatie
Proces
Een proces is een verzameling van activiteiten met een gemeenschappelijke bedoeling Verzameling van onderling samenhangende middelen en activiteiten die 'inputs' (invoer) omzet in 'outputs' (uitvoer). See also: Activiteit, Keten, Zaak
Proces Verbaal
Akte waarbij een bevoegde functionaris verslag doet. See also: Probative record, Redactionele vorm
Proceseigenaar
Persoon verantwoordelijk voor een (bedrijfs)proces See also: Actor
Procesgebonden informatie
Informatie naar haar aard bestemd om te berusten onder de persoon, groep personen of organisatie die haar heeft ontvangen of opgemaakt binnen de context van hun werkprocessen, handelingen of taken. See also: Archiefbescheiden, Archiefstuk, Archival bond, Record
Procesontwerp
Procesontwerp is het beschrijven of modelleren van de relevante aspecten van samenhangende activiteiten binnen een organisatie. Mogelijke doelen van procesontwerp zijn inzicht krijgen in de huidige situaties of ontwerpen van mogelijke toekomstige situaties. Relevante aspecten van een proces zijn meestal activiteiten, verantwoordelijkheden, volgorde in tijd enzovoort. Afhankelijk van het doel kunnen ook andere aspecten worden beschreven.
Product
Transactie of handeling die voortvloeit uit een proces en die beschreven staat in een gewaarmerkt document. Resultaat van een of meerdere activiteiten. Het eindproduct waarin de handeling resulteert of zou moeten resulteren. See also: Productencatalogus, Zaak Synoniemen:
Productencatalogus

Overzicht van alle producten en diensten die een overheidsorganisatie aanbiedt.

See also: Catalogus, Product, Zaaktypecatalogus
Profile
Profile is een quasi database, die toestaat dat een beperkt aantal index-waarden geassocieerd wordt met elk document (bij voorbeeld auteursnaam, datum, titel). See also: Metadata
Programma
Een program(ma) is een geschrift, waarin activiteiten staan opgesomd, die volgens vooropgezet schema zullen worden verricht. See also: Aggregator, Geschrift, Redactionele vorm
Programmeerinsluiting
De situatie waarbij de gebruikte programmeertaal of -omgeving dermate is verouderd dat verandering van het softwaresysteem relatief hoge kosten met zich meebrengt.
Project

Geheel van samenhangende activiteiten met een duidelijk beginpunt en eindpunt in de tijd.

Een vastomlijnde hoeveelheid werk ter realisatie van een bepaalde eenmalige opgave.

See also: Zaak
Project toegankelijkheid
Samenhangend geheel van uit te voeren werkzaamheden met als doel in een bepaald tijdsbestek (een deel van) een archief in de gewenste toegankelijke toestand te brengen.
Projectdossier
Logisch geheel (aggregaat) van documenten die betrekking hebben op een project.

 

Een projectdossier bevat tenminste

  • projectplan / projectopdracht
  • verslagen van besprekingen
  • voortgangsrapportages
  • offertes
  • opdrachtverleningen
  • eindrapport met evaluatieverslag van de oplevering
See also: Dossier
Protocol
Deel waarin akten worden ingeschreven. Een protocol is een deel waarin minuten van akten zijn ingeschreven Afspraak over procedures en de grammatica voor een specifieke vorm van datacommunicatie See also: Redactionele vorm, RFC
Provenance
The principle that archives of a given record creator must not be intermingled with those of other record creators. The principle is frequently referred to by the French expression. "respect de fonds". The relationship between records and the organizations or individuals that created, accumulated and/or maintained and used them in the conduct of personal or corporate activity.
Provenancial context
The creating body, its mandate, structure and functions.
Provider
Een bedrijf dat diensten levert op het gebied van internet, zoals het verzorgen van de toegang tot het internet voor zijn abonnees en het bieden van e-maildiensten. See also: Actor
Public key
One of two keys in a key pair-used to encrypt information and verify signatures. A user's public key can be widely disseminated to colleagues or strangers. Knowing a person's public key does not help anyone discover the corresponding private key.
Public Key Infrastructure
PKI See also: PKI
Public keyring
A set of public keys. Your public keyring includes your own public key(s).
Public-key cryptography
Een encryptiesysteem dat twee sleutels gebruikt. Een publieke sleutel die bij iedereen bekend is en een geheime sleutel die alleen bekend is bij de eigenaar of de ontvanger van een bericht. Wanneer Louis een beveiligd bericht wil versturen naar Ella dan gebruikt Louis de publieke sleutel van Ella om het bericht te versleutelen. Om het bericht te ontcijferen gebruikt Ella haar priv? sleutel. Een belangrijk element is dat de publieke en de geheime sleutel zo met elkaar verbonden zijn dat alleen de publieke sleutel gebruikt kan worden voor versleuteling en alleen de geheime sleutel voor ontcijfering. Cryptography in which a public and private key pair is used, and no security is needed in the channel itself.
Publiekrechtelijke instelling
iedere instelling die
a) is opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang die niet van industriële of commerciële aard zijn, en
b) rechtspersoonlijkheid heeft, en
c) waarvan hetzij de activiteiten in hoofdzaak door de staat of zijn territoriale lichamen of andere publiekrechtelijke instellingen worden gefinancierd, hetzij het beheer is onderworpen aan toezicht door deze laatste, hetzij de leden van het bestuursorgaan, het leidinggevend orgaan of het toezichthoudend orgaan voor meer dan de helft door de staat, zijn territoriale lichamen of andere publiekrechtelijke instellingen zijn aangewezen; See also: Rechtspersoon, Rechtspersoon met een wettelijke taak, ZBO, Zelfstandig bestuursorgaan Synoniemen: Publiekrechtelijk orgaan
--Probative record
A probative record is a record whose written form is required by the juridical system as proof that an action has taken place.

The record is not contemporaneous with the action, as is the case with a dispositive record, but it procedurally follows it.

See also: Akte, Dispositive record, Proces Verbaal, Record, Verslag
drm_button
archiefforum

Join the Blue Ribbon Online Free Speech Campaign
Join the Blue Ribbon Online Free Speech Campaign!